Dersler
Genel Yetenek'te net artırmanın yolu: Türkçe ve Matematik
Genel Yetenek ezberle yükselmiyor. Yükselten şey, hangi soruyu çözeceğine on saniyede karar verebilmek.
Genel Yetenek'in iki yarısı bambaşka davranıyor. Türkçe'de net, okuma hızından ve doğru soruyu seçmekten geliyor; Matematik'te temelin sağlamlığından. Aynı yöntemi ikisine birden uygulamak, ikisinde de tıkanmanın sebebi.
Türkçe: zamanın nereye gittiğini paragraf belirler
Türkçe'nin ağırlık merkezi paragraf. Ve paragrafta kaybedilen şey bilgi değil, süre.
Üç kural:
Önce soruyu oku, sonra paragrafı. Ne aradığını bilerek okumak, metni iki kere okumanın önüne geçer. "Ana düşünce" mi, "yazarın anlatmak istediği" mi, "paragraftan çıkarılamaz" mı — bunu bilerek girdiğin metinden tek geçişte çıkarsın.
Bir paragrafa iki dakikadan fazla verme. İki dakika sonunda hâlâ iki şık arasında kaldıysan işaretle, geç, sonra dön. Bir paragrafa dört dakika vermek, sonraki üç soruyu hiç okumamak demektir.
"Çıkarılamaz" sorularında metnin dışına çıkma. En çok yanlış yapılan tip. Bir şık genel bilgiye göre doğru olabilir; metinde geçmiyorsa cevap değildir.
Dil bilgisi tarafında durum tam tersi: burası ezberle kazanılan bölüm. Ses olayları, yazım kuralları, noktalama, fiilimsiler, cümlenin ögeleri. Toplamı birkaç sayfalık kural ve her yıl aynı yerlerden soruluyor. Paragrafta bir net kazanmak için harcadığın zamanla burada üç net kazanırsın.
Matematik: temel çökerse üstü de çöker
Matematikte konular birbirine yaslanıyor. Bölünebilme kurallarını oturtmadan problemlere geçen kişi, problemlerde takıldığını sanıyor; oysa takıldığı yer üç konu geride.
Sıra şu şekilde sağlam kuruluyor:
- Temel kavramlar, sayılar
- Bölme ve bölünebilme, EBOB–EKOK
- Rasyonel sayılar, ondalık gösterim, basit eşitsizlik
- Denklem kurma
- Problemler: yaş, işçi, havuz, hareket, karışım
- Oran-orantı, yüzde, kâr-zarar
- Kümeler, permütasyon-kombinasyon-olasılık
- Geometri
Bu sırayı bozmadan git. Atlanan bir basamak, sonraki dört konuda "anlamıyorum" hissi olarak geri geliyor.
Pas geçmek de bir tekniktir
Genel Yetenek'te herkesin çözemeyeceği birkaç soru var ve onlar herkes için orada duruyor. Süreyi yiyen soru, çözülemeyecek soru değil; çözülebilecek gibi görünen soru.
Kural: soruya baktıktan sonraki ilk otuz saniyede bir yol göremiyorsan geç. Geri döndüğünde çoğu zaman yolu görürsün, çünkü aradaki sorular kafanı başka bir yere götürmüş olur.
Günlük rutin
Genel Yetenek her gün az miktarda çalışılmalı, blok hâlinde değil:
- 5 paragraf sorusu
- 10 matematik sorusu, o haftanın konusundan
- 1 sayfa dil bilgisi kuralı tekrarı
Günde kırk dakika. Üç ayın sonunda paragraf hızın ve işlem hızın, üç günlük maratonlarla ulaşamayacağın yerde olur — çünkü ikisi de alışkanlık, bilgi değil.