Türkiye'de erozyonun en şiddetli olduğu bölgeler İç Anadolu ve Doğu Anadolu'dur. Karadeniz'de eğim çok fazla ve yağış bol olmasına rağmen erozyon nispeten azdır. Bu duruma bakarak erozyonla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi YAPILABİLİR?

Gür bitki örtüsü, yüksek eğime rağmen toprağı aşınmaya karşı korur.

Erozyon şiddetini belirleyen tek etken arazinin eğimidir.

Yağışın fazla olması her zaman erozyonu artırır.

Karasal iklim erozyonu azaltır, nemli iklim artırır.

Erozyon sadece kurak bölgelerde görülür, nemli bölgelerde hiç görülmez.

Türkiye'de erozyonun şiddetlenmesinde aşağıdaki etkenlerden hangisinin payı en AZdır?

Toprağın uzun süre karla örtülü kalması

Bitki örtüsünün tahrip edilmesi

Arazinin eğiminin fazla olması

Yağışların sağanak biçiminde düşmesi

Nadas ve anız yakma gibi yanlış tarım uygulamaları

Bir yörede erozyonun hızlandığı belirlenmiştir. Aşağıdaki uygulamalardan hangisinin bu yörede erozyonu azaltmaya değil, tam tersine artırmaya yol açması beklenir?

Meraları taşıma kapasitesinin üzerinde aşırı otlatmaya açmak

Eğimli arazilerde eş yükselti eğrilerine paralel (kontur) sürüm yapmak

Çıplak yamaçları ağaçlandırıp bitki örtüsünü güçlendirmek

Eğimli tarlalarda taraçalama (basamaklama) yöntemini uygulamak

Nöbetleşe ekim yaparak toprağın örtüsüz kalma süresini azaltmak

Doğu Karadeniz'in yüksek ve sürekli nemli kesimlerinde, iğne yapraklı (soğuk-nemli) orman örtüsü altında, asitli, kül renkli ve besin bakımından fakir bir zonal toprak görülür. Bu toprak ve oluştuğu ortamla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Toprak podzoldur ve soğuk-nemli iklimle ilişkilidir.

Toprak terra rossadır ve Akdeniz ikliminde oluşur.

Toprak çernezyomdur ve kurak step ikliminde oluşur.

Toprak halomorfiktir ve tuz birikimiyle oluşur.

Toprak litosoldur ve taşınmadan yamaçta kalır.

Fiziksel (mekanik) çözünme kurak ve karasal iklimlerde, kimyasal çözünme ise sıcak-nemli iklimlerde daha etkilidir. Buna göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi YANLIŞTIR?

Kurak iç bölgelerde nem fazlalığı kimyasal çözünmeyi artırdığı için kalın topraklar oluşur.

Çöllerde gece-gündüz sıcaklık farkının büyük olması fiziksel çözünmeyi artırır.

Ekvatoral bölgede yüksek nem ve sıcaklık kimyasal çözünmeyi hızlandırır.

Yüksek dağlarda donma-çözülme olayları fiziksel çözünmeye örnektir.

Nemli Akdeniz kıyılarında kimyasal çözünme kurak iç bölgelere göre daha etkilidir.

Erozyon ile heyelan arasındaki farkla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Erozyon yavaş ve yaygın üst-toprak aşınması, heyelan ise ani ve kütlesel zemin kaymasıdır.

Erozyon ani ve kütlesel bir kayma, heyelan ise yavaş ve yaygın üst-toprak kaybıdır.

İkisi de sadece kurak bölgelerde görülür.

Erozyon en çok Karadeniz'de, heyelan en çok İç Anadolu'da görülür.

Erozyon ve heyelan aslında aynı olayın iki adıdır.

Bir toprak örneğinin renginin kızıl olduğu, kireçtaşı (kalker) ana kaya üzerinde ve yazları sıcak-kurak, kışları ılık-yağışlı bir iklimde oluştuğu belirlenmiştir. Buna göre bu toprak ve iklim için aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEBİLİR?

Toprak terra rossadır ve Akdeniz ikliminde oluşmuştur.

Toprak lateritir ve ekvatoral sıcak-nemli iklimde oluşmuştur.

Toprak çernezyomdur ve karasal step ikliminde oluşmuştur.

Toprak podzoldur ve soğuk-nemli tayga ikliminde oluşmuştur.

Toprak alüvyaldir ve akarsu tarafından taşınmıştır.

Eğimli bir arazide tarım yapan bir çiftçinin erozyonu azaltmak istediğini varsayalım. Aşağıdaki uygulamalardan hangisi erozyonu azaltmak yerine ARTIRIR?

Eğim yönünde (yukarıdan aşağıya doğru) sürüm yapmak

Yamaçta teras (basamak) oluşturmak

Eğime dik (kontur) sürüm yapmak

Nadas yerine nöbetleşe ekimle toprağı sürekli bitkiyle örtmek

Türkiye'de erozyonu artıran insan kaynaklı (beşeri) uygulamalar bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi erozyonu artıran bir uygulama olarak GÖSTERİLEMEZ?

Eğimli yamaçlarda teraslama yapıp meraları ıslah etmek

Eğimli arazileri aşırı otlatmaya açmak

Ormanlık alanları tarla kazanmak için açmak

Eğimli arazide toprağı uzun süre anız/nadas ile boş ve çıplak bırakmak

Eğim yönünde sürüm yaparak sulama-akış kanalları oluşturmak

Türkiye Coğrafyası

Toprak ve Doğal Çevre — Toprak Oluşumu, Toprak Tipleri ve Erozyon

Toprak nasıl oluşur, hangi iklimde hangi toprak gelişir ve bu topraklar Türkiye'de nerede bulunur; erozyon, heyelan ve çölleşme gibi çevre sorunlarının nedenleri ve önlemleri.

13 dk okuma · 5 bölüm

Toprak Nasıl Oluşur? (Çözünme / Ayrışma)

Toprak, ana kayanın (litosferin) fiziksel ve kimyasal olarak parçalanıp organik madde ile karışmasıyla oluşan, canlı-cansız katmandır. İki temel ayrışma türü vardır:

Ayrışma türü	Mekanizma	Nerede baskın?	Sonuç
Fiziksel (mekanik) çözünme	Sıcaklık farkı, donma-çözülme (buzun çatlatması), rüzgâr aşındırması	Kurak ve karasal iklimler (gece-gündüz sıcaklık farkı büyük); yüksek dağlar	Kaya kırılır ama kimyası değişmez
Kimyasal çözünme	Su, karbonik asit, oksijen ile kayanın bileşiminin bozulması (çözülme, oksitlenme)	Sıcak-nemli iklimler (Ekvator, tropikal, nemli Akdeniz)	Kayanın kimyası değişir; kil ve demir bileşikleri oluşur

Anahtar mantık: Nem ve sıcaklık arttıkça kimyasal çözünme hızlanır. Bu yüzden Ekvator'da toprak çok kalın ama yıkanmış-verimsiz (laterit); kurak iç bölgelerde toprak ince kalır. Toprak oluşumunu etkileyen faktörler: iklim (en etkili), ana kaya, canlılar, yer şekilleri (eğim/bakı) ve zaman.

Zonal (Yerli) Topraklar — İklime Bağlı Oluşanlar

Zonal topraklar, uzun süre yerinde kalıp iklim ve bitki örtüsünün etkisiyle oluşmuş, katmanlaşmış (A-B-C horizonlu) olgun topraklardır. En çok karıştırılanlar şunlardır:

Toprak	İklim	Renk / Özellik	Türkiye'de nerede?
Çernezyom (kara toprak)	Karasal / yarı nemli step	Koyu, humusça zengin, çok verimli	Erzurum-Kars platosu, İç Anadolu step alanları
Kestane-kahve renkli	Karasal, step-çayır	Koyu kahve, verimli	İç Anadolu, Doğu Anadolu platoları
Terra rossa (kırmızı Akdeniz)	Akdeniz iklimi	Kızıl-kırmızı, kireçtaşı (kalker) üzerinde, demir oksitçe zengin	Akdeniz ve Ege kıyı kuşağı, kireçtaşı araziler
Laterit	Ekvatoral / tropikal (sıcak-nemli)	Kırmızı, yıkanmış-verimsiz, demir-alüminyumca zengin	Türkiye'de gerçek anlamda yok (Karadeniz'de laterit-benzeri izler)
Podzol	Soğuk-nemli (tayga / iğne yapraklı orman)	Kül renkli, asitli, verimsiz	Doğu Karadeniz'in yüksek-nemli kesimleri

Önemli tuzak: Terra rossa kızıl renklidir ama laterit gibi verimsiz değildir; Akdeniz'de kireçtaşı üzerinde oluşur. Laterit ise aşırı yağışla besin tuzları yıkandığı için verimsizdir. Çernezyom ve terra rossa'yı renk-iklim eşleşmesiyle ayırt et: koyu + karasal = çernezyom, kızıl + Akdeniz = terra rossa.

İntrazonal ve Azonal Topraklar

İntrazonal topraklar: İklimden çok ana kaya veya yer altı suyu / drenaj koşullarına bağlı, kısmen olgunlaşmış topraklardır. Üç alt gruba ayrılır:

Halomorfik (tuzlu-sodyumlu) topraklar: Kurak bölgelerde, drenajın (suyun akıp gitmesinin) bozuk olduğu çukur alanlarda, buharlaşmayla yüzeyde tuz birikir. Türkiye'de Tuz Gölü çevresi ve Konya Ovası klasik örnektir. Tarıma elverişsizdir.
Kalsimorfik topraklar: Kireç (kalsiyum) bakımından zengin ana kaya üzerinde oluşur. İki tipi: vertisol (dolomit/kil, kabarıp-çatlayan, "taşkuyu-karapaça") ve rendzina (yumuşak kireçtaşı/marn üzeri). İç Anadolu ve Trakya'da görülür.
Hidromorfik topraklar: Sürekli su altında ya da bataklık alanlarda, oksijensiz ortamda oluşan topraklardır; deltaların bataklık kesimleri.

Azonal (taşınmış / genç) topraklar: Henüz katmanlaşmamış, başka yerden taşınıp biriktirilmiş genç topraklardır. İklimle ilişkisi zayıftır.

Azonal toprak	Taşıyan / oluşum	Yer
Alüvyal (alluvial)	Akarsuların taşıyıp ova/delta/vadi tabanına biriktirmesi	Çukurova, Bafra-Çarşamba, Gediz-Büyük Menderes ovaları, delta ve vadi tabanları — çok verimli
Kolüvyal (colluvial)	Yamaç eteklerinde, eğimin yerçekimi + yağış ile biriktirmesi (kısa mesafe, iri taneli)	Dağ etekleri
Litosol (taşlı)	Eğimli yamaçlarda, taşınmadan kalan ince-taşlı örtü	Dağlık-eğimli araziler
Regosol	Kum-çakıl, gevşek ana malzeme üzeri, tutunamamış	Volkanik kum, kıyı kumulları

Ayırt edici mantık: Alüvyal = akarsu taşır (yatay-uzak); Kolüvyal = yamaçta yerçekimi taşır (kısa mesafe, eteklerde iri malzeme). İkisi de taşınmış (azonal) ama taşıyıcıları farklıdır.

Erozyon: Nedenleri, Dağılışı ve Önlemler

Erozyon, toprağın üst-verimli tabakasının su ve rüzgâr gibi etkenlerle aşınıp taşınmasıdır. Türkiye toprak kaybının baş nedenidir.

Erozyonu artıran başlıca faktörler:

Bitki örtüsünün cılız/tahrip olması (en önemli neden — bitki kökü toprağı tutar, yağışın darbesini kırar),
Eğimin fazla olması (dik yamaçta su hızlı akar, daha çok aşındırır),
Kurak/yarı kurak iklim ve sağanak yağışlar (kuru toprak kolay taşınır),
Yanlış arazi kullanımı: eğimli arazide anıza/nadasa bırakma, aşırı otlatma, eğime dik yerine eğim yönünde sürme, tarlaların ormanlık alanlara açılması.

Türkiye'de erozyon en çok İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da şiddetlidir: çünkü bitki örtüsü cılız (bozkır), iklim karasal-kurak ve engebe fazladır. Karadeniz'de yağış bol olsa da gür orman örtüsü toprağı korur; bu yüzden eğim yüksek olmasına rağmen erozyon Karadeniz'de nispeten azdır. Bu, erozyonun tek başına eğime değil, bitki örtüsü-iklim birleşimine bağlı olduğunun kanıtıdır.

Önlemler: ağaçlandırma (en etkili), eğime dik (kontur) sürüm, teraslama (basamaklama), nadas yerine nöbetleşe ekim ve malçlama, aşırı otlatmanın engellenmesi, meraların ıslahı, anız yakmanın yasaklanması.

Diğer Çevre Sorunları: Heyelan, Kuraklık, Çölleşme

Heyelan (toprak kayması): Eğimli, killi-geçirimsiz zeminin aşırı yağış / kar erimesiyle doygun hâle gelip yerçekimiyle kaymasıdır. Türkiye'de en çok Karadeniz Bölgesi'nde (bol yağış + eğim + killi ana kaya + yol/yapılaşmayla yamaç kesmesi) görülür. Erozyondan farkı: erozyon yavaş ve yaygın üst-toprak kaybıdır; heyelan ani ve kütlesel bir kaymadır.
Kuraklık: Yağışın uzun süre ortalamanın altında kalması. En çok İç Anadolu (Konya-Karapınar) etkilenir.
Çölleşme: Yarı kurak alanlarda yanlış sulama (tuzlanma), aşırı otlatma ve bitki örtüsünün yok edilmesiyle toprağın çöl benzeri verimsiz hâle gelmesidir. Karapınar (Konya) çölleşmeyle mücadelenin sembol örneğidir (ağaçlandırma ile durduruldu). Karapınar aynı zamanda obruk (yer altı suyunun çekilmesiyle oluşan çöküntü) alanıdır.

KPSS ipucu — sık karıştırılan ayrımlar:

Erozyon vs heyelan: Erozyon = yavaş, yaygın, üst toprak; en çok İç/Doğu Anadolu. Heyelan = ani, kütlesel; en çok Karadeniz.
Alüvyal vs kolüvyal: İkisi de taşınmış; alüvyal'i akarsu, kolüvyal'i yerçekimi (yamaç) taşır.
Çernezyom (koyu, karasal, verimli) vs laterit (kırmızı, tropikal, verimsiz-yıkanmış).

Bu konudan 10 soru

Okuduğunu hemen sına — her sorunun çözümü altında.

10 sorudan 0 tanesi cevaplandıSkor: 0/10

1.
Türkiye'de erozyonun en şiddetli olduğu bölgeler İç Anadolu ve Doğu Anadolu'dur. Karadeniz'de eğim çok fazla ve yağış bol olmasına rağmen erozyon nispeten azdır. Bu duruma bakarak erozyonla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi YAPILABİLİR?
YanlışDoğru cevap: C — Gür bitki örtüsü, yüksek eğime rağmen toprağı aşınmaya karşı korur.
Karadeniz'de eğim ve yağış fazla olmasına karşın erozyonun az olması, gür orman örtüsünün toprağı tutup yağış darbesini kırmasındandır. Bu, bitki örtüsünün eğimden daha belirleyici olduğunu gösterir. Eğim tek etken olsaydı Karadeniz'de erozyon şiddetli olurdu (A yanlış). Yağış her zaman erozyonu artırmaz; bitki örtüsü varsa koruyucudur (B yanlış). Karasal iklim erozyonu artırır, çünkü bitki örtüsü cılızdır (D ters). Erozyon nemli bölgede de olabilir (E yanlış).
Öğrenci 'eğim ve yağış fazlaysa erozyon çoktur' kuralı ezberler; Karadeniz örneği bu ezberi bozar. Belirleyici asıl faktör bitki örtüsüdür.
2.
Türkiye'de erozyonun şiddetlenmesinde aşağıdaki etkenlerden hangisinin payı en AZdır?
YanlışDoğru cevap: D — Toprağın uzun süre karla örtülü kalması
Erozyonu artıran başlıca etkenler; bitki örtüsünün tahribi (A), fazla eğim (B), toprağı bir anda süpüren sağanak yağışlar (C) ve yanlış tarım uygulamalarıdır (E). Toprağın karla örtülü kalması ise yüzeyi koruyup yağmurun doğrudan çarpma ve taşıma etkisini azalttığından erozyonu artırmaz, aksine geçici olarak yavaşlatır; bu nedenle payı en azdır.
Öğrenci “kar” denince olumsuz bir doğa olayı sanıp erozyonu artırdığını düşünür; oysa kar örtüsü toprağı örterek yağmur damlalarının aşındırıcı etkisini geçici olarak azaltır.
3.
Bir yörede erozyonun hızlandığı belirlenmiştir. Aşağıdaki uygulamalardan hangisinin bu yörede erozyonu azaltmaya değil, tam tersine artırmaya yol açması beklenir?
YanlışDoğru cevap: C — Meraları taşıma kapasitesinin üzerinde aşırı otlatmaya açmak
Meraların taşıma kapasitesinin üzerinde aşırı otlatılması bitki örtüsünü tahrip ederek toprağı korumasız bırakır ve erozyonu artırır. Kontur sürüm, ağaçlandırma, taraçalama ve nöbetleşe ekim ise toprağı tutarak erozyonu azaltan uygulamalardır.
Bitki örtüsünü zayıflatan uygulamalar (aşırı otlatma) erozyonu artırır; koruyucu tarım teknikleriyle karıştırılmamalıdır.
4.
Doğu Karadeniz'in yüksek ve sürekli nemli kesimlerinde, iğne yapraklı (soğuk-nemli) orman örtüsü altında, asitli, kül renkli ve besin bakımından fakir bir zonal toprak görülür. Bu toprak ve oluştuğu ortamla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
YanlışDoğru cevap: A — Toprak podzoldur ve soğuk-nemli iklimle ilişkilidir.
Soğuk-nemli iklimde, iğne yapraklı (tayga tipi) orman örtüsü altında oluşan asitli, kül renkli ve verimsiz toprak podzoldur. Türkiye'de Doğu Karadeniz'in yüksek-nemli kesimlerinde podzol/podzolik topraklar görülür. Terra rossa Akdeniz-kızıl (B), çernezyom karasal step-koyu-verimli (C), halomorfik tuzlu-intrazonal (D), litosol ise taşlı-azonal (E) topraktır; hiçbiri bu tanıma uymaz.
Öğrenci Karadeniz'i sadece verimli-yeşil diye düşünüp podzolun asitli-verimsiz olduğunu atlayabilir; yüksek-nemli soğuk kesimlerde iğne yapraklı orman altında podzol oluşur.
5.
Erzurum-Kars platosu ve İç Anadolu'nun step alanlarında, karasal iklim ve çayır-bozkır bitki örtüsü altında oluşan, koyu renkli, humusça zengin ve çok verimli zonal toprak aşağıdakilerden hangisidir?
YanlışDoğru cevap: D — Çernezyom (kara toprak)
Karasal/yarı nemli step ikliminde, çayır-bozkır bitki örtüsü altında oluşan koyu renkli, humusça zengin ve çok verimli toprak çernezyom (kara toprak) toprağıdır. Türkiye'de Erzurum-Kars platosu ve İç Anadolu step alanlarında görülür. Terra rossa Akdeniz (kızıl-kireçtaşı), laterit tropikal (kırmızı-verimsiz), podzol soğuk-nemli (kül renkli-asitli), regosol ise gevşek malzeme üzeri azonal toprağıdır.
Öğrenci koyu renkli verimli toprakla kızıl terra rossa'yı karıştırabilir; çernezyom karasal ve koyu, terra rossa Akdenizli ve kızıldır.
6.
Fiziksel (mekanik) çözünme kurak ve karasal iklimlerde, kimyasal çözünme ise sıcak-nemli iklimlerde daha etkilidir. Buna göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi YANLIŞTIR?
YanlışDoğru cevap: E — Kurak iç bölgelerde nem fazlalığı kimyasal çözünmeyi artırdığı için kalın topraklar oluşur.
Kimyasal çözünme nem ve sıcaklığa bağlıdır; kurak iç bölgelerde nem AZ olduğu için kimyasal çözünme yavaşlar ve topraklar genelde İNCE kalır. E seçeneği 'kurak iç bölgelerde nem fazlalığı' derken hem olguyu ters kurmuş (iç bölgeler kuraktır, nem fazla değildir) hem de yanlış sonuca varmıştır. Diğer seçenekler doğrudur: çölde sıcaklık farkı fiziksel çözünmeyi (A), ekvatorda nem-sıcaklık kimyasal çözünmeyi (B), dağda donma-çözülme fiziksel çözünmeyi (C) artırır; nemli Akdeniz'de kimyasal çözünme iç bölgelerden fazladır (D).
Öğrenci nem-çözünme ilişkisini kavrayamayıp kurak bölgeleri de nemli sanabilir; kimyasal çözünme nem gerektirir, kurak iç bölgede nem azdır.
7.
Erozyon ile heyelan arasındaki farkla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
YanlışDoğru cevap: B — Erozyon yavaş ve yaygın üst-toprak aşınması, heyelan ise ani ve kütlesel zemin kaymasıdır.
Erozyon, toprağın üst-verimli tabakasının su ve rüzgârla yavaş ve yaygın biçimde aşınıp taşınmasıdır; en çok İç ve Doğu Anadolu'da görülür. Heyelan ise eğimli-killi zeminin suya doyup yerçekimiyle ani ve kütlesel kaymasıdır; en çok Karadeniz'de görülür. Bu nedenle B doğrudur. A tanımları terstir; C yanlıştır (heyelan nemli bölgede); D bölgeleri ters vermiştir; E iki olay aynı değildir.
Öğrenci erozyon ve heyelanın dağılış bölgelerini ve hızını karıştırır; erozyon yavaş-yaygın (İç/Doğu Anadolu), heyelan ani-kütlesel (Karadeniz).
8.
Bir toprak örneğinin renginin kızıl olduğu, kireçtaşı (kalker) ana kaya üzerinde ve yazları sıcak-kurak, kışları ılık-yağışlı bir iklimde oluştuğu belirlenmiştir. Buna göre bu toprak ve iklim için aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEBİLİR?
YanlışDoğru cevap: B — Toprak terra rossadır ve Akdeniz ikliminde oluşmuştur.
Kızıl renk, kireçtaşı (kalker) ana kaya ve yazı kurak-sıcak, kışı ılık-yağışlı iklim tanımı tam olarak Akdeniz iklimini ve terra rossa (kırmızı Akdeniz toprağı) tarif eder. Terra rossa, kireçtaşının kimyasal çözünmesiyle açığa çıkan demir oksit nedeniyle kızıldır. Laterit de kırmızıdır ama ekvatoral-tropikal iklime aittir (A yanlış). Çernezyom koyu renkli ve karasaldır (C), podzol kül renkli ve soğuk-nemlidir (D), alüvyal ise taşınmış genç topraktır (E).
Öğrenci kızıl rengi görünce hemen laterit der; oysa Akdeniz'de kireçtaşı üzerindeki kızıl toprak terra rossadır. Renk tek başına yeterli değildir, iklim ve ana kaya birlikte değerlendirilmelidir.
9.
Eğimli bir arazide tarım yapan bir çiftçinin erozyonu azaltmak istediğini varsayalım. Aşağıdaki uygulamalardan hangisi erozyonu azaltmak yerine ARTIRIR?
YanlışDoğru cevap: B — Eğim yönünde (yukarıdan aşağıya doğru) sürüm yapmak
Eğim yönünde (yukarıdan aşağıya) sürüm yapmak, açılan saban izlerini âdeta suyun akacağı kanallara dönüştürür; yağmur suyu bu izlerden hızla akıp toprağı taşır, böylece erozyonu ARTIRIR. Erozyonu azaltan doğru uygulamalar; teraslama (A), ağaçlandırma (C), eğime dik/kontur sürüm (D) ve nadas yerine sürekli bitki örtüsü sağlamaktır (E). Dolayısıyla erozyonu artıran yanlış uygulama B'dir.
Öğrenci 'sürüm toprağı gevşetir, hepsi erozyonu artırır' sanabilir; oysa sürümün yönü belirleyicidir. Eğime DİK sürüm korur, eğim YÖNÜNDE sürüm erozyonu artırır.
10.
Türkiye'de erozyonu artıran insan kaynaklı (beşeri) uygulamalar bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi erozyonu artıran bir uygulama olarak GÖSTERİLEMEZ?
YanlışDoğru cevap: D — Eğimli yamaçlarda teraslama yapıp meraları ıslah etmek
Eğimli yamaçlarda teraslama yapmak ve meraları ıslah etmek (bitki örtüsünü güçlendirmek), suyun hızını keserek ve toprağı tutarak erozyonu AZALTAN koruyucu uygulamalardır; erozyonu artıran uygulama olarak gösterilemez. Buna karşın aşırı otlatma (A), orman açma (B), toprağı çıplak nadasta bırakma (C) ve eğim yönünde sürüm (E) bitki örtüsünü zayıflatıp toprağı açıkta bıraktığı için erozyonu artırır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Öğrenci 'insan müdahalesi = erozyon artışı' genellemesi yapıp teraslama ve mera ıslahını da zararlı sanabilir; bu iki uygulama erozyonu azaltan koruma yöntemleridir.