Genel Kültür
KPSS Türkiye Tarihi — Konu Anlatımı ve Çözümlü Sorular
İlk Türk devletlerinden inkılaplara, olay-sonuç odaklı tarih pratiği.
- 250
- soru
- 10
- konu
- 11
- konu anlatımı
- Genel Kültür
- bölüm
Konular
- İslamiyet’ten Önceki Türk Devletleriİlk Türk devletleri, teşkilat, kültür ve bozkır yaşamı.30 soru · konu anlatımı var
- İlk Müslüman Türk DevletleriKarahanlı, Gazneli, Büyük Selçuklu; kültür ve medeniyet.29 soru · konu anlatımı var
- Osmanlı Devleti (Siyasi)Kuruluş, yükselme, duraklama, yenileşme ve dağılma süreci.30 soru · konu anlatımı var
- Osmanlı Kültür ve UygarlıkDevlet teşkilatı, toprak, ordu, hukuk, ekonomi ve kültür.27 soru · konu anlatımı var
- Kurtuluş Savaşı Hazırlık DönemiGenelgeler, kongreler, Misak-ı Millî ve TBMM’nin açılışı.23 soru · konu anlatımı var
- Kurtuluş Savaşı CepheleriDoğu, Güney ve Batı cepheleri; antlaşmalar ve sonuçları.23 soru · konu anlatımı var
- Devrim (İnkılap) TarihiSiyasi, hukuki, eğitim, ekonomi ve toplumsal alanda inkılaplar.25 soru · konu anlatımı var
- Atatürk Dönemi İç ve Dış Politikaİç politika olayları ve dış politika gelişmeleri (1923-1938).21 soru · konu anlatımı var
- Atatürk İlkeleriAltı temel ilke ve bütünleyici ilkelerin örneklerle ilişkisi.20 soru · konu anlatımı var
- Çağdaş Türk ve Dünya TarihiII. Dünya Savaşı sonrası Türkiye ve dünya gündemi.22 soru · konu anlatımı var
Türkiye Tarihi deneme soruları
15 soru, hepsi çözümlü.
- 1.
Soğuk Savaş döneminde ABD kaynaklı şu iki gelişme sıklıkla karıştırılır: (I) Türkiye ve Yunanistan'a komünizm tehdidine karşı askerî ve ekonomik yardım öngören ilke; (II) savaş sonrası Avrupa ekonomilerinin kalkınması için sağlanan büyük çaplı ekonomik yardım programı. Bu iki gelişme sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
YanlışDoğru cevap: B — Truman Doktrini – Marshall Planı
Truman Doktrini (1947), Türkiye ve Yunanistan'a komünizme karşı askerî-ekonomik yardım ilkesidir. Marshall Planı (1948) ise savaş sonrası Avrupa ekonomilerinin kalkınması için sağlanan geniş çaplı ekonomik yardım programıdır. Verilen (I) Truman, (II) Marshall'ı tanımlar.
Truman askerî destek/çevreleme doktrini, Marshall ise ekonomik kalkınma yardımıdır; sıraları ters çevrilmemelidir.
- 2.
I. Meşrutiyet (1876) ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi YANLIŞTIR?
YanlışDoğru cevap: E — İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin silahlı baskısıyla padişah tahttan indirilerek ilan edilmiştir
I. Meşrutiyet (1876), Genç Osmanlılar'ın etkisiyle ve II. Abdülhamid'in tahta çıkmasıyla ilan edilmiştir; padişah tahttan indirilmemiştir. İttihat ve Terakki baskısı ile padişahın indirilme süreci II. Meşrutiyet (1908) ve 31 Mart Olayı (1909) ile ilgilidir. Diğer seçenekler I. Meşrutiyet için doğrudur.
I. Meşrutiyet (1876) ile II. Meşrutiyet (1908) süreçleri ve İttihat-Terakki'nin rolü karıştırılır.
- 3.
Asagida milli mucadelenin hazirlik donemine ait bazi gelismeler verilmistir: I. Izmir'in isgali II. Amasya Genelgesi III. Sivas Kongresi IV. Mondros Ateskesi Bu gelismelerin kronolojik siralamasi (once olandan sonrakine) asagidakilerden hangisidir?
YanlışDoğru cevap: E — IV - I - II - III
Dogru sira: Mondros (30 Ekim 1918) → Izmir'in isgali (15 Mayis 1919) → Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919) → Sivas Kongresi (4-11 Eylul 1919). Yani IV - I - II - III.
Amasya Genelgesi ile Izmir'in isgalinin sirasi karistirilir; oysa Izmir'in isgali (15 Mayis) genelgeden (22 Haziran) once olup onu tetikleyen etkenlerdendir.
- 4.
Türk-İslam devletlerinde kervansaray, medrese, imaret ve hastane gibi yapıların gelirlerinin, bağışlanan mülklerle (vakıf) sürekli karşılanması aşağıdakilerden hangisini göstermez?
YanlışDoğru cevap: C — Bu hizmetlerin bütçesinin doğrudan tımarlı sipahilere bağlandığını
Vakıf sistemi; bir mülkün gelirinin belirli bir hayrî hizmete (medrese, imaret, kervansaray, hastane) süreklilikle ayrılmasıdır. Bu, sosyal yardımlaşmayı kurumsallaştırır (A), sosyal devlet anlayışını yansıtır (B), eğitim-sağlık (D) ve konaklamaya (E) süreklilik sağlar. Ancak vakıf gelirleri askerî tımar sistemiyle (tımarlı sipahilerin geçimi) ilgili değildir; C bu yapıdan çıkarılamaz.
Vakıf, hayrî hizmetlerin finansmanıdır; askerî geliri düzenleyen tımar sistemiyle karıştırılmamalıdır.
- 5.
Aşağıdaki Büyük Selçuklu savaşlarının kronolojik (eskiden yeniye) sıralaması hangisinde doğru verilmiştir?
YanlışDoğru cevap: A — Dandanakan – Pasinler – Malazgirt – Katvan
Doğru sıra: Dandanakan (1040), Pasinler (1048), Malazgirt (1071), Katvan (1141). Bu nedenle A doğrudur. Pasinler, Malazgirt'ten önce Bizans'a karşı kazanılan ilk büyük zaferdir; Katvan ise yıkılış sürecini başlatan Karahitay yenilgisidir.
Pasinler ile Malazgirt'in sırası karıştırılır; Pasinler (1048) Malazgirt'ten (1071) öncedir.
- 6.
Bir antlaşmanın özellikleri şöyle veriliyor: Lozan'da çözülemeyen bir sınır sorununun sonucudur; İngiltere ile imzalanmıştır; Türkiye Misak-ı Milli sınırları içinde gördüğü bir bölgeyi karşı tarafa bırakmış, karşılığında 25 yıl süreyle petrol gelirinden pay almayı kabul etmiştir. Bu özellikler aşağıdakilerden hangisine aittir?
YanlışDoğru cevap: D — Musul konusundaki Ankara Antlaşması (1926)
Verilen özellikler Musul sorununun çözümü olan 5 Haziran 1926 tarihli Ankara Antlaşması'na aittir. Türkiye Musul'u İngiliz mandasındaki Irak'a bırakmış, karşılığında petrol gelirlerinin %10'unu 25 yıl alma hakkı elde etmiştir. 1921 Ankara Antlaşması ise Fransa ile imzalanan ve Güney sınırını çizen ayrı bir antlaşmadır.
1921 Ankara Antlaşması (Fransa) ile 1926 Ankara Antlaşması (İngiltere/Musul) aynı ada sahip ama farklıdır.
- 7.
1071 Malazgirt Savaşı aşağıdaki hükümdarlardan hangileri arasında yapılmıştır?
YanlışDoğru cevap: B — Alparslan – Bizans İmparatoru Romen Diyojen
Malazgirt Savaşı (1071) Büyük Selçuklu Sultanı Alparslan ile Bizans İmparatoru Romen Diyojen (Romanos Diogenes) arasında yapıldı; Bizans yenildi ve imparator esir düştü. Sencer-Karahitay ise Katvan (1141) savaşıdır.
Malazgirt'in Selçuklu komutanı Tuğrul veya Melikşah sanılır; oysa sultan Alparslan'dır.
- 8.
İstanbul'un 1453'te fethedilmesinin aşağıdaki sonuçlarından hangisi, doğrudan DÜNYA tarihi açısından bir sonuç olarak değerlendirilir?
YanlışDoğru cevap: B — Orta Çağ'ın kapanıp Yeni Çağ'ın başlaması
A, C ve E Osmanlı Devleti'nin kendi iç/siyasi yapısına ilişkin (millî/devlet ölçekli) sonuçlardır; D ise kişisel/simgesel bir sonuçtur. Buna karşılık Orta Çağ'ın kapanıp Yeni Çağ'ın açılması (B), yalnız Türk tarihini değil tüm insanlık tarihini ilgilendiren evrensel bir dönüm noktasıdır; bu yönüyle doğrudan DÜNYA tarihi açısından bir sonuçtur. Doğru yanıt B'dir.
Öğrenci 'imparatorluğa dönüşme' gibi büyük ölçekli görünen C'yi dünya sonucu sanır; oysa bu Osmanlı'ya özgüdür. Evrensel (dünya) sonucu, çağ değişimi olan B'dir.
- 9.
Ankara Savaşı (1402) ve sonrasında yaşanan Fetret Devri ile ilgili olarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi YANLIŞTIR?
YanlışDoğru cevap: D — Fetret Devri'nde asıl çöz(ül)me Balkanlar'da yaşanmış, Anadolu düzenini korumuştur
Fetret Devri'nde (1402-1413) devlet asıl olarak ANADOLU'da çözülmüş; Rumeli/Balkanlar ise tımar sistemi ve iskân siyaseti sayesinde nispeten sağlam kalmıştır. Bu yüzden D yanlıştır. Diğer seçenekler doğrudur: Yıldırım esir düştü, beylikler yeniden kuruldu, İstanbul fethi gecikti ve I. Mehmed devleti birleştirdi.
Öğrenciler çözülmenin Balkanlar'da olduğunu sanır; oysa Balkan düzeni korunmuş, dağılma Anadolu'da yaşanmıştır.
- 10.
Kurtuluş Savaşı Batı Cephesi'ndeki muharebeler için verilen eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
YanlışDoğru cevap: D — Sakarya - Türk ordusunun savunmadan taarruza geçtiği son savaş olması
Sakarya Meydan Muharebesi, Türk ordusunun geri çekilmeyi (savunmayı) durdurup taarruza geçtiği savaştır; ancak Yunan ordusunu Anadolu'dan atan kesin taarruz Büyük Taarruz'dur. Dolayısıyla 'savunmadan taarruza geçilen son savaş' eşleştirmesi yanlıştır. Diğer eşleştirmeler doğrudur.
Sakarya'da taarruza geçiş başlar ama kesin sonuç Büyük Taarruz'dadır; ikisi karıştırılmamalıdır.
- 11.
Türkiye'nin 1950-1953 Kore Savaşı'na asker göndermesi ile 1952'de NATO'ya üye olması arasındaki ilişki için aşağıdakilerden hangisi en doğru çıkarımdır?
YanlışDoğru cevap: D — Kore'ye asker gönderilmesi, Batı bloğuna verilen desteği somutlaştırarak NATO üyeliği sürecini kolaylaştırmıştır.
Türkiye Kore Savaşı'na asker göndererek Batı bloğuyla dayanışmasını fiilen kanıtlamış, bu da 1952'deki NATO üyeliğini kolaylaştırmıştır; D doğru çıkarımdır. A yanlıştır (tarafsızlık değil, Batı'ya yanaşma). B yanlıştır (Batı'ya yaklaştı). C yanlıştır (asker gönderme NATO üyeliğinden öncedir). E yanlıştır (açık bir bağ vardır).
Öğrenci olayların kronolojik sırasını ters kurar (NATO önce sanır) ya da katılımı tarafsızlıkla ilişkilendirir.
- 12.
İslamiyet öncesi Türklerdeki 'kut anlayışı' ile devletlerin siyasi yapısı arasındaki ilişki düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi bu anlayışın doğrudan bir sonucudur?
YanlışDoğru cevap: B — Egemenliğin hanedanın erkek üyeleri arasında paylaşılan bir hak sayılması ve taht kavgalarının yaygınlaşması
Kut, yönetme yetkisinin Tanrı tarafından hükümdar ailesine verildiği inancıdır ve kan yoluyla geçtiği için hanedanın her erkek üyesi taht üzerinde hak sahibi sayılırdı. Bu 'ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışı taht kavgalarına ve devletlerin kolay bölünmesine yol açmıştır.
Kut anlayışı, tahtın tek bir vârise kesin geçişini değil, tüm hanedan erkeklerinin hak iddiasını doğurur; bu da bölünmeleri kolaylaştırır.
- 13.
Turk kadininin siyasi haklari asamali olarak kazanilmistir. Buna gore asagidakilerden hangisi kronolojik olarak DOGRU siralanmistir?
YanlışDoğru cevap: B — Belediye secme hakki - Muhtarlik secme hakki - Milletvekili secme hakki
Turk kadini once 1930'da belediye, ardindan 1933'te muhtarlik/ihtiyar heyeti, en son 1934'te milletvekili secme-secilme hakki kazanmistir. Dogru siralama: Belediye (1930) - Muhtarlik (1933) - Milletvekili (1934).
Once genel secimlerde (milletvekili) oy hakki verildigi sanilir; oysa once yerel (belediye) hak verilmistir.
- 14.
Atatürk dönemi dış politikasında; 1932'de Milletler Cemiyeti'ne üye olunması, 1934'te Balkan Antantı'nın, 1937'de Sadabat Paktı'nın imzalanması birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
YanlışDoğru cevap: D — Sömürgeci yayılma amacıyla yeni topraklar elde edilmesi hedeflenmiştir.
Milletler Cemiyeti üyeliği, Balkan Antantı ve Sadabat Paktı; bölgesel iş birliği, ortak güvenlik, komşularla gerginliğin azaltılması ve barışçı çizgi anlamına gelir (A, B, C, E doğru). Bu antlaşmalar savunma ve statükoyu koruma amaçlı olup toprak genişletmeye yönelik değildir; bu nedenle “sömürgeci yayılma ile yeni topraklar elde etme” yargısına (D) ULAŞILAMAZ.
Öğrenci pakt/antant gibi ittifakları saldırgan-yayılmacı örgütlerle karıştırır; oysa Türkiye'nin katıldığı bu birlikler statükoyu ve barışı koruma amaçlı savunma ittifaklarıdır.
- 15.
Atatürk Dönemi dış politikasında Hatay ve Musul sorunları karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
YanlışDoğru cevap: B — Hatay Fransa ile görüşülerek Türkiye lehine, Musul ise İngiltere ile Türkiye aleyhine sonuçlanmıştır.
Hatay sorunu Fransa (Suriye'yi manda yönetiyordu) ile yürütülen süreç sonunda 1939'da Hatay'ın anavatana katılmasıyla Türkiye lehine sonuçlanmıştır. Musul sorunu ise İngiltere ile yaşanmış ve 1926'da Musul Irak'a bırakılarak Türkiye aleyhine sonuçlanmıştır.
Hatay Fransa ile lehte, Musul İngiltere ile aleyhte sonuçlanmıştır; taraflar ve sonuçlar ters çevrilmemelidir.
Türkiye Tarihi konu anlatımı
- İslamiyet'ten Önceki Türk Devletleri — İskitlerden Bozkır Kültürüne
- İlk Müslüman Türk Devletleri — Talas'tan Malazgirt'e Türklerin İslamlaşma ve Anadolu Yolculuğu
- Osmanlı Devleti (Siyasi) — Kuruluştan Dağılmaya Dönem-Olay-Antlaşma
- Osmanlı Kültür ve Uygarlık — Devlet Teşkilatı, Toprak, Ordu ve Toplum
- Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi — Mondros'tan TBMM'ye Milli Mücadelenin Doğuşu
- Kurtuluş Savaşı Cepheleri — Doğu, Güney ve Batı Cephesi Antlaşma-Tarih Haritası
- Devrim (İnkılap) Tarihi — Siyasi, Hukuki, Eğitim, Toplumsal ve Ekonomik İnkılaplar
- Atatürk Dönemi İç ve Dış Politika — Çok Partili Denemeler, İsyanlar ve Cumhuriyet Diplomasisi
- Atatürk İlkeleri — Altı Temel İlke, Bütünleyici İlkeler ve İlke-İnkılap Eşleştirmesi
- Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi — II. Dünya Savaşı'ndan AB Sürecine Türkiye
- Millî Mücadele kronolojisi
Sık sorulanlar
- KPSS Türkiye Tarihi konuları nelerdir?
- İslamiyet’ten Önceki Türk Devletleri, İlk Müslüman Türk Devletleri, Osmanlı Devleti (Siyasi), Osmanlı Kültür ve Uygarlık, Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi, Kurtuluş Savaşı Cepheleri, Devrim (İnkılap) Tarihi, Atatürk Dönemi İç ve Dış Politika, Atatürk İlkeleri, Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi.
- KPSS Türkiye Tarihi kaç soru?
- Soru dağılımı yıllara göre değişiyor; ÖSYM her yıl kılavuzda ilan ediyor. Bu sayfadaki bankada Türkiye Tarihi için 250 soru var.
- Türkiye Tarihi konu anlatımı var mı?
- Evet — 11 konu anlatım notu, hepsi ücretsiz.