KPSS Türkiye Coğrafyası konuları nelerdir?

Türkiye’nin Coğrafi Konumu, Yer Şekilleri ve Su Örtüsü, İklim ve Bitki Örtüsü, Toprak ve Doğal Çevre, Beşeri Coğrafya, Tarım, Madenler ve Enerji Kaynakları, Sanayi, Ulaşım, Turizm.

KPSS Türkiye Coğrafyası kaç soru?

Soru dağılımı yıllara göre değişiyor; ÖSYM her yıl kılavuzda ilan ediyor. Bu sayfadaki bankada Türkiye Coğrafyası için 230 soru var.

Türkiye Coğrafyası konu anlatımı var mı?

Evet — 11 konu anlatım notu, hepsi ücretsiz.

Mavi Akım (Blue Stream) ve TürkAkım (TurkStream) boru hatlarının ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

İkisi de Rusya'dan Karadeniz tabanı üzerinden Türkiye'ye doğalgaz taşır.

İkisi de Türkiye'den Avrupa'ya petrol taşır.

İkisi de Azerbaycan petrolünü Ceyhan'a taşır.

İkisi de yalnızca karadan geçen petrol hatlarıdır.

İkisi de Irak'tan Türkiye'ye doğalgaz getirir.

Türkiye'nin madenler ve enerji kaynakları ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi SÖYLENEMEZ?

Bor rezervinde dünya lideri olması, Türkiye'yi enerjide de kendine yeterli kılar.

Türkiye bor rezervinde dünya lideri olsa da petrol ve doğalgazda büyük oranda dışa bağımlıdır.

Maden çeşitliliği fazla olmasına rağmen çoğu madende rezerv miktarı sınırlıdır.

Termik santraller genellikle düşük kalorili linyit yataklarının yakınına kurulur.

Taş kömürü ile demir cevheri yakınlığı demir-çelik sanayinin konumunu etkiler.

Bir harita ile ilgili 'gercek alan', 'izdusum (yatay) alan' ve olcek kavramlari birlikte degerlendirilmektedir. Buna gore asagidakilerden hangisi YANLISTIR?

Buyuk olcekli bir harita, ayni bolgeyi kucuk olcekliye gore daha genis bir alani kapsayacak sekilde gosterir

Egimli bir arazinin gercek alani, haritada gorunen izdusum alanindan her zaman buyuktur

Arazinin egimi arttikca gercek alan ile izdusum alan arasindaki fark artar

Duz (egimsiz) bir arazide gercek alan ile izdusum alan birbirine esittir

Kucuk olcekli haritada ayrinti azdir ve hata orani buyuk olcekliye gore fazladir

Türkiye'de sıcaklık dağılışını etkileyen faktörlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi YANLIŞTIR?

Yükseklere çıkıldıkça, atmosfer daha ince olduğu için sıcaklık her 200 metrede ortalama 1 °C artar

Aynı enlemde bulunmalarına rağmen Erzurum'un İzmir'den soğuk olmasının başlıca nedeni yükselti farkıdır

Kuzey Yarım Küre'de güneye bakan yamaçlar, ışınları daha dik aldığı için kuzeye bakan yamaçlardan daha sıcaktır

Denizden uzaklaştıkça yıllık sıcaklık farkı (amplitüd) genel olarak artar

Güneyden kuzeye gidildikçe Güneş ışınlarının geliş açısı küçüldüğü için sıcaklık genel olarak azalır

Bir ülkenin nüfus piramidinin tabanının daralması, orta ve üst kısımlarının genişlemesi aşağıdaki durumların hangisine işaret etmez?

Doğum oranının yüksek ve nüfusun çok genç olduğuna

Yaşlı nüfus oranının arttığına

Nüfus artış hızının yavaşladığına

Ortalama yaşam süresinin uzamış olabileceğine

İleride iş gücü (aktif nüfus) açığı yaşanabileceğine

Bir yörede yıllık sıcaklık farkının fazla olması, yağışın büyük bölümünün ilkbaharda düşmesi, yazların kurak geçmesi ve doğal bitki örtüsünün bozkır olması gözlemlenmektedir. Bu bilgilere göre yörenin iklimi ve konumu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Karasal iklim görülür; denizden uzak iç bölgelerde yer alır.

Karadeniz iklimi görülür; her mevsim yağışlı ve nemlidir.

Akdeniz iklimi görülür; kışlar ılık ve yağışlı geçer.

Ekvatoral iklim görülür; sıcaklık farkı yıl boyunca çok azdır.

Muson iklimi görülür; yaz yağışları belirgindir.

Aşağıdaki grafik özellikleri veriliyor: 'Yıl içinde en düşük yağış temmuz-ağustosta, en yüksek yağış ilkbaharda (nisan-mayıs) düşer; ocak ortalaması -5 °C, temmuz ortalaması 23 °C civarındadır.' Bu verilere en uygun iklim tipi ve bölge hangisidir?

Marmara geçiş iklimi — İstanbul

Ege kıyı Akdeniz iklimi — İzmir

Ege kıyılarında koy, körfez ve yarımadaların bol olması, denizel etkinin iç kesimlere en fazla bu kıyıdan sokulmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Dağların kıyıya dik (enine) uzanması ve deniz sularının vadiler boyunca içeri girmesi

Dağların kıyıya paralel (enlemsel) uzanması

Kıyıda karstlaşmanın çok yaygın olması

Kıyı boyunca sürekli falezlerin bulunması

Buzul vadilerinin denizle birleşmesi

Türkiye'deki yer şekillerinin oluşumuyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi YANLIŞTIR?

Kuzey Anadolu Dağları — Volkanik püskürmelerle oluşan volkan konileri

Toros Dağları — Yanal basınçlarla oluşan kıvrım dağları

Erciyes, Nemrut ve Ağrı — Magma faaliyetiyle oluşan volkanik dağlar

Peribacaları (Ürgüp-Göreme) — Volkanik tüflerin aşınmasıyla oluşan yer şekilleri

Obruk ve düdenler — Kireç taşının çözünmesiyle oluşan karstik şekiller

Genel Kültür

KPSS Türkiye Coğrafyası — Konu Anlatımı ve Çözümlü Sorular

Fiziki, beşerî ve ekonomik coğrafyayı harita mantığıyla öğren.

230
soru: 10
konu: 11
konu anlatımı: Genel Kültür
bölüm

Konular

Türkiye’nin Coğrafi KonumuMatematiksel ve özel konum; konumun sonuçları, harita ve ölçek.24 soru · konu anlatımı var
Yer Şekilleri ve Su ÖrtüsüDağ, ova, plato, akarsu, göl ve kıyı tipleri.29 soru · konu anlatımı var
İklim ve Bitki Örtüsüİklim tipleri, sıcaklık-yağış ve doğal bitki örtüsü.30 soru · konu anlatımı var
Toprak ve Doğal ÇevreToprak tipleri, erozyon ve doğal çevre sorunları.18 soru · konu anlatımı var
Beşeri CoğrafyaNüfus dağılışı, göç, yerleşme ve kentleşme.28 soru · konu anlatımı var
TarımTarım ürünleri, yetişme koşulları ve hayvancılık.21 soru · konu anlatımı var
Madenler ve Enerji KaynaklarıMaden dağılışı, enerji kaynakları ve kullanım alanları.22 soru · konu anlatımı var
SanayiSanayi kolları, dağılışı ve hammadde ilişkisi.20 soru · konu anlatımı var
UlaşımUlaşım sistemleri, ağı ve coğrafi koşullarla ilişkisi.20 soru · konu anlatımı var
TurizmTurizm türleri, kaynakları ve ekonomiye katkısı.18 soru · konu anlatımı var

Türkiye Coğrafyası deneme soruları

15 soru, hepsi çözümlü.

15 sorudan 0 tanesi cevaplandıSkor: 0/15

1.
Mavi Akım (Blue Stream) ve TürkAkım (TurkStream) boru hatlarının ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
YanlışDoğru cevap: B — İkisi de Rusya'dan Karadeniz tabanı üzerinden Türkiye'ye doğalgaz taşır.
Hem Mavi Akım hem TürkAkım, Rusya'dan Karadeniz'in tabanından (denizaltı) geçerek Türkiye'ye DOĞALGAZ getiren hatlardır. Mavi Akım Samsun'a, TürkAkım Trakya'daki Kıyıköy'e ulaşır. İkisi de petrol değil, doğalgaz taşır.
Bu iki hat karıştırılır; ancak ikisi de Rusya kaynaklı, Karadeniz geçişli DOĞALGAZ hattıdır, petrol değil.
2.
Türkiye'nin madenler ve enerji kaynakları ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi SÖYLENEMEZ?
YanlışDoğru cevap: C — Bor rezervinde dünya lideri olması, Türkiye'yi enerjide de kendine yeterli kılar.
Bor bir enerji hammaddesi değildir; dolayısıyla bor liderliği Türkiye'yi enerjide kendine yeterli kılmaz. Türkiye elektrik ve yakıt ihtiyacı için doğalgaz-petrolde büyük oranda ithalata bağlıdır. Diğer seçenekler doğru olgulardır; bu nedenle C söylenemez.
Zengin maden rezervi otomatik olarak enerji bağımsızlığı anlamına gelmez; bor enerji kaynağı değildir.
3.
Bir harita ile ilgili 'gercek alan', 'izdusum (yatay) alan' ve olcek kavramlari birlikte degerlendirilmektedir. Buna gore asagidakilerden hangisi YANLISTIR?
YanlışDoğru cevap: D — Buyuk olcekli bir harita, ayni bolgeyi kucuk olcekliye gore daha genis bir alani kapsayacak sekilde gosterir
Buyuk olcekli harita, ayni kagit uzerinde DAR (kucuk) bir alani ayrintili gosterir; genis alani kapsayan harita kucuk olceklidir. Dolayisiyla D yanlistir. Digerleri dogrudur: egimli arazide gercek alan izdusumden her zaman buyuktur, egim arttikca fark artar, duz arazide iki alan esittir, kucuk olcekte ayrinti azdir ve hata orani fazladir.
Buyuk olcekli haritanin genis alan kapsadigi sanilir; oysa buyuk olcekli harita dar alani ayrintili gosterir, genis alani kucuk olcekli harita kapsar.
4.
Türkiye'de sıcaklık dağılışını etkileyen faktörlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi YANLIŞTIR?
YanlışDoğru cevap: D — Yükseklere çıkıldıkça, atmosfer daha ince olduğu için sıcaklık her 200 metrede ortalama 1 °C artar
Troposferde yükseldikçe sıcaklık DÜŞER (her 200 m'de ortalama 1 °C azalır), artmaz. Diğer seçenekler doğrudur: yükselti ve karasallık Erzurum'u soğutur, KYK'de güney yamaç daha sıcaktır, denizden uzaklaşınca amplitüd artar, kuzeye gidince ışın açısı küçülüp sıcaklık azalır.
Yükseldikçe Güneş'e yaklaşıldığı için ısınıldığı sanılır; oysa hava yükseldikçe seyrelir ve sıcaklık düşer.
5.
Bir ülkenin nüfus piramidinin tabanının daralması, orta ve üst kısımlarının genişlemesi aşağıdaki durumların hangisine işaret etmez?
YanlışDoğru cevap: A — Doğum oranının yüksek ve nüfusun çok genç olduğuna
Piramidin tabanının daralması az çocuk (düşük doğum oranı), orta-üst kısmının genişlemesi ise yetişkin ve yaşlı nüfusun fazlalığı demektir. Bu, 'yaşlanan/durağan nüfus' göstergesidir; B, C, D, E bu piramitten çıkarılabilir. Ancak A ('doğum oranı yüksek, nüfus çok genç') tam tersi bir durumu (geniş tabanlı piramit) tanımlar; bu piramitten çıkarılamaz. Dolayısıyla işaret ETMEYEN A'dır.
Piramidin tabanı ile doğum oranı ilişkisini ters okumak; dar taban yüksek doğum sanılır.
6.
Bir yörede yıllık sıcaklık farkının fazla olması, yağışın büyük bölümünün ilkbaharda düşmesi, yazların kurak geçmesi ve doğal bitki örtüsünün bozkır olması gözlemlenmektedir. Bu bilgilere göre yörenin iklimi ve konumu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
YanlışDoğru cevap: C — Karasal iklim görülür; denizden uzak iç bölgelerde yer alır.
Yıllık sıcaklık farkının fazla olması, yaz kuraklığı, ilkbahar yağışları ve bozkır bitki örtüsü karasal iklimin özellikleridir; bu iklim denizden uzak iç bölgelerde görülür. Karadeniz her mevsim yağışlı, Akdeniz kışın yağışlı, ekvatoral iklim ise sıcaklık farkı çok az olan iklimlerdir.
Fazla yıllık sıcaklık farkı + yaz kuraklığı + bozkır karasal iklime işaret eder; kıyı iklimleriyle karıştırılmamalıdır.
7.
Türkiye 26° ve 45° doğu meridyenleri arasında yer almaktadır. Buna göre, ülkenin en doğusu ile en batısı arasındaki yerel saat farkı yaklaşık kaç dakikadır?
YanlışDoğru cevap: C — 76
İki nokta arasındaki boylam farkı: 45° − 26° = 19°'dir. Her 1° boylam farkı 4 dakikalık yerel saat farkı oluşturur. Toplam fark: 19 × 4 = 76 dakikadır. (Enlem farkı yerel saati etkilemez; bu yüzden kuzey-güney genişliği hesaba katılmaz.)
1 boylamın 4 dakikaya karşılık geldiğini bilmemek ya da yerel saat farkını enlemle ilişkilendirmek.
8.
Aşağıdaki grafik özellikleri veriliyor: 'Yıl içinde en düşük yağış temmuz-ağustosta, en yüksek yağış ilkbaharda (nisan-mayıs) düşer; ocak ortalaması -5 °C, temmuz ortalaması 23 °C civarındadır.' Bu verilere en uygun iklim tipi ve bölge hangisidir?
YanlışDoğru cevap: C — Karasal iklim — İç Anadolu
İlkbahar yağış maksimumu, belirgin yaz kuraklığı ve çok soğuk kış (ocak -5 °C) ile büyük yıllık sıcaklık farkı karasal iklimi (İç Anadolu) gösterir. Akdeniz ve Ege kışları ılık geçer (eksi ortalama görülmez), Karadeniz'de her mevsim yağışlıdır; bu yüzden diğerleri uymaz.
Yaz kuraklığı görülen her yer Akdeniz sanılır; oysa Akdeniz kışları ılıktır, -5 °C'lik ocak ortalaması karasal iklime işaret eder.
9.
Ege kıyılarında koy, körfez ve yarımadaların bol olması, denizel etkinin iç kesimlere en fazla bu kıyıdan sokulmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
YanlışDoğru cevap: D — Dağların kıyıya dik (enine) uzanması ve deniz sularının vadiler boyunca içeri girmesi
Ege'de dağlar (horst-graben yapısı) kıyıya dik uzanır; graben ovaları ve vadiler boyunca deniz içeriye girerek girintili-çıkıntılı bir kıyı, çok sayıda koy-körfez-yarımada oluşturur. Bu yapı denizel etkinin iç kesimlere en fazla Ege'den sokulmasını sağlar. Karadeniz'de ise dağlar paralel olduğu için denizellik iç kesime az girer.
Ege'nin girintili kıyısını dağların paralelliğine bağlamak; oysa girinti dağların kıyıya DİK uzanmasından kaynaklanır.
10.
Türkiye'deki yer şekillerinin oluşumuyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi YANLIŞTIR?
YanlışDoğru cevap: E — Kuzey Anadolu Dağları — Volkanik püskürmelerle oluşan volkan konileri
Kuzey Anadolu Dağları kıvrım kökenli sıradağlardır; volkan konileri DEĞİLDİR, dolayısıyla E yanlıştır. A doğrudur (Toroslar kıvrım dağları). B doğrudur (volkanik dağlar). C doğrudur (peribacaları tüf aşınımı). D doğrudur (karstik şekiller kireç taşı çözünmesi).
Öğrenci volkanik dağlarla kıvrım dağlarını karıştırıp Kuzey Anadolu Dağları'nı volkanik sanar.
11.
Cumhuriyet'in ilk yıllarında devletçilik ilkesi çerçevesinde sanayi ve madencilik alanında yatırım yapmak üzere kurulan; dokuma sanayisinde Sümerbank ile birlikte anılan, maden ve enerji alanında faaliyet gösteren kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
YanlışDoğru cevap: A — Etibank
Cumhuriyet'in ilk yıllarında devletçilik çerçevesinde Sümerbank dokuma-sanayi yatırımlarını, Etibank ise maden ve enerji alanındaki yatırımları yürütmek üzere kurulmuştur. Bu nedenle maden-enerji kuruluşu Etibank'tır.
Devlet sanayi bankaları genel bankalarla (Ziraat, Halkbank) karıştırılır; maden-enerji yatırımı Etibank'a aittir.
12.
Bir bölge için şu bilgiler veriliyor: 'Yağış yıla dengeli dağılır, kışlar ılıman geçer, yaz nemlidir ve don olayı görülmez; toprak yıkanmış ve asitlidir.' Bu koşulların bir arada bulunduğu yörede aşağıdaki ürünlerden hangisinin ekonomik olarak yetiştirilmesi en olasıdır?
YanlışDoğru cevap: B — Çay
Yıla yayılı bol yağış, ılıman kış, nemli yaz ve don olmaması ile yıkanmış asitli toprak Doğu Karadeniz kıyısının özellikleridir; bu koşullar çay yetiştiriciliğinin temel isteğidir. Buğday yaz kuraklığı, zeytin/Antep fıstığı yarı kurak-kurak ortam ister; bu yüzden bu koşullara uymaz.
Karadeniz denince fındık akla gelir ama 'yıla yayılı bol yağış + asitli toprak' özellikle çayın işaretidir; çay yalnızca Doğu Karadeniz'in en yağışlı dilimine sıkışmıştır.
13.
A sehrinde yerel saat 12:00 iken, A'nin 15 meridyen batisinda bulunan B sehrinde ayni anda yerel saat kactir?
YanlışDoğru cevap: B — 11:00
15 meridyen fark x 4 dk = 60 dakika = 1 saat. B sehri A'nin BATISINDA oldugu icin yerel saati geridedir; 12:00 - 1 saat = 11:00. Bati daima geri, dogu ileridir.
Batidaki yerin saatini ileri almak (13:00) yaygin hatadir; oysa batiya gidildikce saat geri gider.
14.
Türkiye'de otomotiv sanayisi büyük sermaye ile nitelikli işgücü gerektirir; ayrıca montaj ve dağıtım için geniş pazara ve limana yakınlık önemlidir. Bu özellikler dikkate alındığında otomotiv sanayisinin en çok yoğunlaştığı bölge ve bunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisinde birlikte doğru verilmiştir?
YanlışDoğru cevap: C — Marmara — sermaye, nitelikli işgücü, büyük pazar ve limanların bir arada olması
Otomotiv sermaye ve nitelikli işgücü yoğun bir sanayidir; montaj-dağıtım için geniş pazar ve limanlar avantaj sağlar. Bu faktörlerin (sermaye+nitelikli işgücü+pazar+liman) bir arada bulunduğu Marmara Bölgesi (Bursa, Kocaeli, Sakarya, İstanbul) otomotivin merkezidir.
Otomotiv ucuz işgücü ya da hammaddeye göre konumlanır sanılır; belirleyici olan sermaye, nitelikli işgücü, pazar ve limandır; bunlar Marmara'da toplanır.
15.
Bir enerji kaynağı için şu özellikler veriliyor: fay hatlarının yoğun ve grabenlerin yaygın olduğu Batı Anadolu'da (Denizli, Aydın, Manisa) yaygınca kullanılır; hem elektrik üretiminde hem sera ısıtması ve konut ısıtmasında değerlendirilir. Bu kaynak aşağıdakilerden hangisidir?
YanlışDoğru cevap: D — Jeotermal enerji
Fay ve graben yapısının yoğun olduğu Batı Anadolu (Ege), yer altındaki sıcak su-buhar kaynakları nedeniyle jeotermal enerji bakımından Türkiye'nin en zengin bölgesidir. Denizli, Aydın, Manisa ve İzmir bu yönden öne çıkar; jeotermal elektrik, sera ve konut ısıtmasında kullanılır.
Ege'de fay/graben ilişkisi jeotermali gösterir; güneş enerjisiyle karıştırılmamalıdır (güneş GAP'ta öne çıkar).

Türkiye Coğrafyası konu anlatımı

Sık sorulanlar

KPSS Türkiye Coğrafyası konuları nelerdir?: Türkiye’nin Coğrafi Konumu, Yer Şekilleri ve Su Örtüsü, İklim ve Bitki Örtüsü, Toprak ve Doğal Çevre, Beşeri Coğrafya, Tarım, Madenler ve Enerji Kaynakları, Sanayi, Ulaşım, Turizm.
KPSS Türkiye Coğrafyası kaç soru?: Soru dağılımı yıllara göre değişiyor; ÖSYM her yıl kılavuzda ilan ediyor. Bu sayfadaki bankada Türkiye Coğrafyası için 230 soru var.
Türkiye Coğrafyası konu anlatımı var mı?: Evet — 11 konu anlatım notu, hepsi ücretsiz.