Ders notları
KPSS Konu Anlatımı — 66 Not
Türkçe, Matematik, Tarih, Coğrafya, Vatandaşlık ve Güncel Bilgiler için tablolu, formüllü ve sınav tuzaklarını gösteren konu anlatımları. Hepsi ücretsiz ve üyeliksiz.
Türkçe13
- Sözcükte Anlam — Gerçek, Mecaz, Terim ve Söz VarlığıSözcüğün bağlamdaki anlamını; gerçek/mecaz/yan/terim anlam, deyim, ikileme ve anlam olaylarıyla birlikte çöz.
- Cümlenin Anlamı — Anlam İlişkileri ve Yargı TürleriNeden-sonuç, amaç-sonuç, koşul gibi anlam ilişkilerini ve öneri, varsayım, karşılaştırma gibi yargı türlerini ayırt et.
- Sözcük Türleri — İsimden Fiilimsiyeİsim, sıfat, zamir, zarf, edat, bağlaç, ünlem ve fiil ile fiilimsileri görevlerine göre bağlamda ayırt et.
- Sözcükte Yapı — Kök, Ek ve Sözcük YapısıKökü ekten ayır; yapım ve çekim eklerini tanı; basit, türemiş ve birleşik sözcüğü çözümle.
- Cümlenin Ögeleri — Bulma Yöntemi ve Sık Yapılan HatalarYükleme doğru soruları sorarak temel ve yardımcı ögeleri şaşmaz biçimde ayırt etmenin sistematik yolu.
- Ses Olayları — Ünsüz ve Ünlü DeğişimleriTürkçede eklenme ve ses birleşmelerinde ortaya çıkan sertleşme, yumuşama, düşme, daralma, türeme, kaynaştırma ve ulama olaylarının kuralları ve tuzakları.
- Yazım Kuralları — Büyük Harf, Ayrı/Bitişik Yazım ve İşaretlerBüyük harflerin, de/da–ki–mi ekleriyle bağlaçlarının, sayıların, kısaltma eklerinin ve düzeltme işaretinin doğru yazımı için ölçütler ve sık yapılan hatalar.
- Noktalama İşaretleri — İşlev, Kural ve Sık Yapılan HatalarHer noktalama işaretinin cümledeki işlevini, doğru kullanımını ve KPSS'de çeldirici olarak kullanılan tuzak noktaları örneklerle açıklayan kapsamlı çalışma notu.
- Paragrafta Anlam - Ana Düşünceden Yapıya Bütün Bir BakışParagrafta anlam sorularını ana düşünce, yapı, akış ve tamamlama eksenlerinde çözmenin yöntemi.
- Paragrafta Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme YollarıBir paragrafın hangi anlatım biçimiyle kurulduğunu ve düşünceyi hangi yollarla geliştirdiğini ayırt etmenin pratik kuralları.
- Anlatım Bozuklukları — Anlama ve Yapıya Dayalı HatalarCümledeki gereksiz sözcük, çelişki, mantık ve öge/uyum hatalarını fark edip düzeltmenin kuralları.
- Sözel Mantık — Sıralama, Eşleştirme ve Çıkarım TeknikleriÖncüllerden kesin sonuca ulaşmak için tablo kurma, koşullu önerme ve doğruluk-yalancılık akıl yürütmelerinin sistematik uygulaması.
- Anlatım bozuklukları özetiAnlatım bozukluğunu bulmanın en güvenilir yolu cümlenin anlam ve yapı ilişkisini ayrı ayrı kontrol etmektir.
Matematik22
- Temel Kavramlar — Sayı Kümeleri, Bölünebilme ve EBOB-EKOKSayı kümeleri, basamak çözümlemesi, işaret analizi, bölünebilme kuralları, kalan bulma ve EBOB-EKOK; sayısal bölümün tüm konularının üzerine kurulduğu temel taşı.
- Rasyonel Sayılar — Kesirlerde Dört İşlem, Sıralama ve Ondalık Dönüşüma/b (b≠0) biçimindeki sayılarda dört işlem, büyüklük kıyaslama, bileşik/tam sayılı ve sürekli kesir çözümü ile devirli ondalık dönüşümünün sistematik uygulaması.
- Ondalık Sayılar — Gösterim, İşlemler, Devirli Kesre Çevirme ve YuvarlamaOndalık sayıların basamak yapısını, dört işlemi, devirli ondalıkları kesre çevirmeyi, yuvarlamayı ve sıralamayı KPSS mantığıyla kavra.
- Basit Eşitsizlikler — Çözüm, Yön Değişimi ve Aralıkta Tam Sayı SaymaBirinci dereceden eşitsizlikleri çözmeyi, negatifle çarpma/bölmede eşitsizlik yönünün değişmesini ve çift eşitsizlikte (a < x < b) tam sayı çözümlerini saymayı öğren.
- Mutlak Değer — Uzaklık Yorumu, Denklem ve Eşitsizlik ÇözümleriMutlak değer bir sayının sayı doğrusunda sıfıra olan uzaklığıdır; bu tek fikir, işarete göre açılım, mutlak değerli denklem-eşitsizlik ve iç içe mutlak değer sorularının tümünü çözer.
- Üslü Sayılar — Kurallar, Kesirli Üs, Taban Eşitleme ve Bilimsel GösterimÜs kurallarının (çarpım, bölüm, üssün üssü), negatif ve sıfır üssün, kesirli üs–kök dönüşümünün, taban eşitleme ile denklem çözmenin ve bilimsel gösterimin kuralları ve KPSS tuzakları.
- Köklü Sayılar — Sadeleştirme, Rasyonelleştirme ve Kökle İşlemlerKök içi sadeleştirme, kökü dışarı/içeri alma, eşlenikle paydayı rasyonelleştirme, köklü ifadelerde dört işlem, kök sıralama ve iç içe kökleri tek bir mantıkla çöz.
- Çarpanlara Ayırma — Özdeşlikler, Ortak Parantez ve Değer Verme TeknikleriCebirsel ifadeleri çarpımlarına ayırarak sadeleştirme, özdeşlikleri geri okuma ve a+b, a·b gibi verilerden ifade değeri bulma yöntemleri.
- Denklem Çözme — Birinci Dereceden Denklemler ve Denklem SistemleriBirinci dereceden tek ve iki bilinmeyenli denklemleri kurma ve çözme, yok etme/yerine koyma yöntemleri ile oranlanmış değişkenlerin ve çözüm kümesinin yorumlanması.
- Sayı Problemleri — Sözel İfadeyi Denkleme Çevirme ve Basamak AnaliziCümle içindeki sayı ilişkilerini doğru değişken seçimiyle denkleme dönüştürüp ardışık sayı, basamak, kat-fazla ve çift-tek koşullu kurguları sistematik çözme.
- Yaş Problemleri — Zaman Ekseninde Kişileri KurmakYaş problemleri, yaş farkının zamanla değişmemesini ve geçmiş/gelecek ifadelerini tek bir denklemde birleştirme becerisini ölçer. Bu notta farkın sabitliğini, zaman ekseni kurmayı ve yaşlar toplamı-oranı sorularını çözmeyi öğreneceksin.
- Hareket Problemleri — Hız-Zaman-Yol, Göreli Hareket ve Birlikte İşSabit hızlı hareketin yol = hız × zaman bağıntısı üzerinden aynı/zıt yönlü hareket, tur atma, işçi-havuz ve musluk problemlerinin sistematik çözümü.
- Yüzde, Kar-Zarar, Faiz — Oran-Orantı Temelli Ticari HesaplarYüzde hesabının, ardışık değişimlerin, maliyet-satış-kar/zarar ilişkisinin, iskontonun, basit faizin ve karışım problemlerinin tek bir "referans değer üzerinden oran" mantığıyla çözülmesi.
- Bağıntı ve Fonksiyon — Tanım, f(x), Bileşke ve Ters FonksiyonBir kuralın fonksiyon olma koşullarını, tanım-görüntü kümesini, f(x) değeri bulmayı, bileşke (fog) ve ters fonksiyonu tek bir çatı altında öğrenirsin.
- İşlem — Özel Tanımlı İşlemler ve İşlem ÖzellikleriYıldız (*), üçgen (Δ), daire (⊕) gibi sembollerle verilen özel tanımlı işlemleri kurala göre uygulamayı; iç içe işlemleri, değişme-birleşme-etkisiz eleman-ters eleman özelliklerini KPSS mantığıyla kavra.
- Olasılık — Örnek Uzay, Sayma ve Bileşik OlaylarBir olayın gerçekleşme şansını, örnek uzay ile istenen durum sayısını sayma yöntemleriyle (permütasyon–kombinasyon) hesaplama ve ve/veya, tümleyen, koşullu durumları çözme.
- Sayısal Mantık — Örüntü, Kural Bulma, Tablo-Grafik Yorumu ve ŞifrelemeSayı ve şekil örüntülerinde gizli kuralı bulma, diziden çıkarım yapma, tablo-grafik verisini yorumlama ve şifreleme mantığını çözme becerilerini adım adım işler.
- Özel Üçgenler — Açı Bağıntıları, Dik Üçgenler ve BenzerlikÜçgende açı ve kenar bağıntıları, Pisagor ve özel dik üçgenler (30-60-90, 45-45-90), ikizkenar-eşkenar üçgen ile benzerlik/alan oranını hızlı ve doğru çözmeyi öğren.
- Dörtgenler — Alan, Çevre ve Köşegen ÖzellikleriParalelkenar, dikdörtgen, kare, eşkenar dörtgen, yamuk ve deltoit için alan-çevre formüllerini, köşegen özelliklerini ve alan bölme kurgularını KPSS ayarında çözme.
- Çokgenler — Açılar, Köşegenler ve Kenar Sayısı BulmaBir çokgenin iç açıları toplamını, düzgün çokgende iç/dış açıyı ve köşegen sayısını formüllerle hesaplama; verilen bir açı veya köşegen sayısından kenar sayısını (n) geri bulma.
- Analitik Geometri — Koordinat Düzleminde Nokta, Doğru ve ÜçgenKoordinat düzleminde iki nokta arası uzaklık, orta nokta, doğrunun eğimi ve denklemi, paralellik–diklik ilişkileri ile üçgen alanını koordinatlar üzerinden hesaplama.
- Problem çözme iskeletiProblem sorularında hızın temeli işlemi ezberlemek değil, metni doğru modele çevirmektir.
Türkiye Tarihi11
- İslamiyet'ten Önceki Türk Devletleri — İskitlerden Bozkır Kültürüneİlk Türk topluluklarından Göktürk ve Uygurlara uzanan siyasi süreci, bozkır kültürünün kut/kurultay/töre gibi kavramlarını ve KPSS'de sürekli karıştırılan noktaları öğren.
- İlk Müslüman Türk Devletleri — Talas'tan Malazgirt'e Türklerin İslamlaşma ve Anadolu YolculuğuTalas Savaşı ile başlayan Türk-İslam yakınlaşmasından Karahanlı, Gazneli ve Büyük Selçuklu devletlerine; Karahanlıların ilk Müslüman Türk devleti oluşundan Malazgirt'in Anadolu'nun kapısını açmasına kadar tüm kritik olay, tarih ve kavramlar.
- Osmanlı Devleti (Siyasi) — Kuruluştan Dağılmaya Dönem-Olay-AntlaşmaOsmanlı Devleti'nin kuruluşundan (1299) yıkılışına (1922) kadar siyasi tarihini; padişah-olay-antlaşma eşleştirmesiyle, karıştırılan noktalar vurgulanarak kronolojik olarak özetler.
- Osmanlı Kültür ve Uygarlık — Devlet Teşkilatı, Toprak, Ordu ve ToplumDivan-ı Hümayun'dan tımar sistemine, kapıkulu-eyalet ordusundan ilmiye-seyfiye-kalemiye ve millet sistemine kadar Osmanlı klasik dağılımını KPSS odağıyla topla.
- Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi — Mondros'tan TBMM'ye Milli Mücadelenin DoğuşuMondros Ateşkesi'nden TBMM'nin açılışına kadar işgaller, cemiyetler, genelgeler ve kongreler zinciriyle milli mücadelenin teşkilatlanma sürecini kronolojik olarak işler.
- Kurtuluş Savaşı Cepheleri — Doğu, Güney ve Batı Cephesi Antlaşma-Tarih HaritasıKurtuluş Savaşı'nın üç cephesini; Doğu'da Gümrü, Güney'de Antep-Maraş-Urfa direnişi ve Ankara Antlaşması, Batı'da İnönü'lerden Sakarya ve Büyük Taarruz'a uzanan zinciri antlaşma-cephe-tarih eşleştirmesiyle topla.
- Devrim (İnkılap) Tarihi — Siyasi, Hukuki, Eğitim, Toplumsal ve Ekonomik İnkılaplarSaltanatın kaldırılmasından soyadı kanununa kadar Atatürk dönemi inkılaplarını kronolojisi, gerekçesi ve sonuçlarıyla KPSS mantığında kavra.
- Atatürk Dönemi İç ve Dış Politika — Çok Partili Denemeler, İsyanlar ve Cumhuriyet Diplomasisi1923-1938 arasında çok partili hayata geçiş denemeleri, rejime yönelik isyanlar ve Lozan sonrası dış sorunların çözümünü kronolojik ve karşılaştırmalı olarak çalış.
- Atatürk İlkeleri — Altı Temel İlke, Bütünleyici İlkeler ve İlke-İnkılap EşleştirmesiAtatürkçülüğün altı temel ilkesini tanımlarıyla, örnek inkılaplarıyla ve bütünleyici ilkelerle birlikte KPSS mantığıyla kavra; hangi ilkenin hangi inkılapla doğrudan ilişkili olduğunu ayırt et.
- Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi — II. Dünya Savaşı'ndan AB Sürecine TürkiyeII. Dünya Savaşı'nda Türkiye'nin denge politikası, çok partili hayata geçiş, Soğuk Savaş'ta Batı bloğuna eklemlenme, Kıbrıs meselesi ve AET/AB süreci KPSS'de sık çıkan bayatlamayan olgulardır.
- Millî Mücadele kronolojisiMillî Mücadele sürecini olay-sonuç ilişkisiyle kavramak, kronoloji sorularını ezberden çıkarır.
Türkiye Coğrafyası11
- Türkiye'nin Coğrafi Konumu — Matematiksel ve Özel Konumun SonuçlarıTürkiye'nin 36-42 kuzey paralelleri ile 26-45 doğu meridyenleri arasındaki matematiksel konumunu ve üç kıta/üç deniz özel konumunu, bunların doğurduğu iklim, saat, gölge ve jeopolitik sonuçları; ayrıca harita/ölçek/izohips temellerini öğren.
- Yer Şekilleri ve Su Örtüsü — İç ve Dış Kuvvetlerin Şekillendirdiği TürkiyeTürkiye'nin arızalı, yüksek ve genç oluşumlu yer şekillerini iç kuvvetler (orojenez, epirojenez, volkanizma, deprem) ile dış kuvvetlerin (akarsu, karstlaşma, rüzgâr, buzul, dalga) etkileşimi üzerinden; akarsu, göl ve kıyı tiplerini ayırt ederek öğren.
- İklim ve Bitki Örtüsü — Türkiye'nin İklim Tipleri, Yağış Rejimleri ve Doğal Bitki ÖrtüsüTürkiye'nin Akdeniz, Karadeniz, Karasal ve geçiş iklimlerini; sıcaklık-yağış rejimini belirleyen faktörleri (enlem, yükselti, karasallık, bakı, deniz etkisi) ve bunlara bağlı doğal bitki örtüsünü (maki, orman, bozkır) neden-sonuç ilişkisiyle öğren.
- Toprak ve Doğal Çevre — Toprak Oluşumu, Toprak Tipleri ve ErozyonToprak nasıl oluşur, hangi iklimde hangi toprak gelişir ve bu topraklar Türkiye'de nerede bulunur; erozyon, heyelan ve çölleşme gibi çevre sorunlarının nedenleri ve önlemleri.
- Beşeri Coğrafya — Nüfus, Göç, Yerleşme ve MeskenlerNüfusun dağılışını belirleyen doğal ve beşeri faktörleri, nüfus yoğunluğu türlerini, piramitleri, göçün neden-sonuçlarını ve yerleşme-mesken tiplerini KPSS mantığıyla öğren.
- Tarım — İklim, Toprak ve Ürün-Bölge İlişkisinin MantığıTürkiye'de tarımı belirleyen doğal (iklim, toprak, yer şekli, sulama) ve beşeri (gübre, makine, tohum) koşulları; başlıca ürünlerin yetişme şartlarını ve hangi bölgede yoğunlaştığını neden-sonuç bağıyla öğren.
- Madenler ve Enerji Kaynakları — Bor'dan Jeotermale Türkiye'nin Yer Altı ve Enerji ZenginlikleriTürkiye'nin başlıca madenlerini (bor, krom, demir, bakır, linyit, taş kömürü, tuz) çıkarım bölgeleriyle; enerji kaynaklarını yenilenemez (kömür, petrol, doğalgaz) ve yenilenebilir (hidroelektrik, rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle) olarak; maden-sanayi ilişkisini ve enerjide dışa bağımlılığı inceler.
- Sanayi — Kollar, Etkileyen Faktörler ve Sanayi BölgeleriTürkiye'de sanayi kollarını, sanayiyi etkileyen kuruluş faktörlerini, sanayi bölgelerinin dağılışını ve OSB'leri KPSS mantığıyla kavra.
- Ulaşım — Sistemler, Coğrafi Faktörler ve Türkiye'nin Transit KonumuUlaşım sistemleri (kara, demir, deniz, hava, boru hattı) her birinin avantaj-dezavantajlarıyla; ulaşımı biçimlendiren yer şekilleri ve iklim; Türkiye'nin transit-jeopolitik konumu, limanları ve boru hatları KPSS'de olgu ve yorum sorusu olarak sık çıkar.
- Turizm — Türkiye'nin Turizm Çeşitleri, Kaynakları ve Ekonomiye EtkisiTürkiye'nin deniz-kültür-termal-kış-yayla-inanç turizmi potansiyelini, bu türlerin coğrafi dağılışını ve turizmin dövize/istihdama/ödemeler dengesine katkısını KPSS mantığıyla öğren.
- Türkiye’de iklim tipleriTürkiye’de iklim çeşitliliği; konum, yükselti, yer şekilleri ve denizellik etkilerinin birlikte sonucudur.
Vatandaşlık5
- Hukuka Giriş — Kurallar, Yaptırım ve Normlar HiyerarşisiHukukun temel kavramlarını, sosyal düzen kurallarını, yaptırım türlerini ve normlar hiyerarşisini KPSS mantığıyla kavra.
- Anayasanın Genel Esasları ve Temel HaklarDevletin nitelikleri, değiştirilemez maddeler, egemenlik, kuvvetler ayrılığı ve temel hak gruplarını sınav odağıyla topla.
- Yasama — TBMM'nin Yapısı, Görevleri ve İşleyişiTBMM'nin oluşumu, milletvekili seçilme şartları, toplantı ve karar yeter sayıları ile yasama görevlerini sistematikle öğren.
- Yürütme — Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanlığı KararnamesiCumhurbaşkanının seçimi, görev ve yetkileri ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin sınırlarını yeni sisteme göre öğren.
- İdari Yapı — Merkezden ve Yerinden YönetimMerkezî idare ile yerinden yönetim kuruluşlarını, hiyerarşi ile idari vesayet farkını ve yetki genişliğini örneklerle ayır.
Güncel Bilgiler4
- Kurumlar ve Kuruluşlar — Ulusal ve Uluslararası Örgütlerin Kalıcı KimliğiBM organlarından NATO ve Avrupa Konseyi'ne, TCMB'den AFAD'a kadar kurumların kuruluş yılı, merkezi ve görev tanımı gibi zamana dayanıklı bilgileri tek yerde topluyoruz.
- Uluslararası Gelişmeler ve Örgütler — Kimlik, Merkez ve Amaç HaritasıUluslararası örgütlerin kalıcı kimlik bilgileri (merkez, kuruluş, amaç) ve Türkiye'nin üyelik durumu KPSS Güncel'in en çok karıştırılan alanıdır. Bu not, yıla göre değişmeyen SABİT olguları tablolar hâlinde toplar.
- Kültür, Sanat ve Bilim — UNESCO Mirası, Somut Olmayan Miras ve Kalıcı ÖdüllerTürkiye'nin UNESCO Dünya Mirası ve Somut Olmayan Kültürel Miras ögelerini, Nobel gibi sabit tarihli ödülleri ve kalıcı kültür-bilim kavramlarını KPSS mantığıyla, bayatlamayan olgular üzerinden kavra.
- Güncel bilgi doğrulama rutiniGüncel bilgilerde en iyi soru, doğru olduğu tarih açıkça bilinen sorudur.