23 Nisan 1920'de acilan TBMM'nin, 'egemenlik kayitsiz sartsiz milletindir' ilkesini benimsemesi ve hem yasama hem yurutme yetkisini kendinde toplamasi, asagidakilerden hangisini gosterir?

Yeni bir devletin ulusal egemenlik ve guclerin birligi esasina dayandigini

Saltanat ve hilafetin resmen kaldirildigini

Meclisin yalnizca danisma islevi gordugunu

Istanbul Hukumeti'nin otoritesinin taninmaya devam ettigini

Kuvvetler ayriligi ilkesinin benimsendigini

Mondros Ateskes Antlasmasi'nin 7. maddesi, Itilaf Devletleri'ne 'guvenliklerini tehdit eden bir durum olusursa herhangi bir stratejik noktayi isgal etme' hakki tanimistir. Bu maddenin milli mucadele acisindan en onemli sonucu asagidakilerden hangisidir?

Isgallere hukuki bir kilif/gerekce saglayarak yurdun her yaninda isgallerin onunu acmasi

Osmanli ordusunun tamamen terhis edilmesini engellemesi

Bogazlarin yonetiminin dogrudan Osmanli'da kalmasini garanti etmesi

Azinliklarin silahlandirilmasini yasaklamasi

Kapitulasyonlarin kaldirilmasini saglamasi

Bir cemiyet; manda ve himaye fikrini savunmus, milli mucadeleye karsi cikmis ve bagimsizligi degil bir buyuk devletin korumasi altina girmeyi cozum gormustur. Buna gore asagidaki cemiyetlerden hangisi bu tanima uymaz; yani milli (yararli) cemiyet olarak degerlendirilir?

Sulh ve Selamet-i Osmaniye Firkasi

Millî Mücadele hazırlık dönemi kongreleriyle ilgili olarak aşağıda verilen özelliklerden hangisi Sivas Kongresi ile Erzurum Kongresi’ni birbirinden AYIRAN bir yöndür?

Sivas Kongresi ulusal (bütün yurdu ilgilendiren) nitelikte toplanmışken Erzurum Kongresi bölgesel amaçla toplanmıştır.

Manda ve himaye fikrinin ilk kez bu kongrede reddedilmiş olması

Millî sınırlar içinde vatanın bir bütün olduğunun kabul edilmesi

Kuvâ-yı Milliye’nin etkin ve millî iradenin hâkim kılınacağının vurgulanması

Mustafa Kemal’in kongre başkanı seçilmiş olması

"Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." ifadesi ilk kez 22 Haziran 1919'da yayımlanan bir belgede yer almıştır. Buna göre bu belge için aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

Manda ve himayenin kesin olarak reddedildiği ilk belgedir.

Millî Mücadele'nin gerekçe, amaç ve yöntemini ilk kez açıklayan belgedir.

Ulusal egemenliğe yönelik ilk işaretleri taşır.

Bir genelge niteliğinde olup kongrelerden önce yayımlanmıştır.

Sivas'ta toplanacak ulusal bir kongreden söz eder.

Aşağıdakilerden hangisi Misak-ı Millî’de vurgulanan tam bağımsızlık anlayışıyla doğrudan ilişkilidir?

Ekonomik gelişmeyi sınırlayan ayrıcalıkların kaldırılması

Kapitülasyonların sürdürülmesi

Manda yönetiminin geçici olarak kabul edilmesi

Saltanatın yetkilerinin artırılması

Tarih

Millî Mücadele kronolojisi

Millî Mücadele sürecini olay-sonuç ilişkisiyle kavramak, kronoloji sorularını ezberden çıkarır.

8 dk okuma · 3 bölüm

Amasya Genelgesi

Millî egemenlik fikri açık biçimde ifade edildi. Mücadelenin gerekçesi, amacı ve yöntemi ortaya kondu.

Erzurum ve Sivas

Bölgesel başlayan direniş ulusal bir programa dönüştü; manda ve himaye kesin olarak reddedildi.

TBMM’nin açılması

23 Nisan 1920’de millî iradeye dayalı yeni siyasi merkez oluştu. Yasama ve yürütme yetkileri Mecliste toplandı.

Bu konudan 10 soru

Okuduğunu hemen sına — her sorunun çözümü altında.

10 sorudan 0 tanesi cevaplandıSkor: 0/10

1.
23 Nisan 1920'de acilan TBMM'nin, 'egemenlik kayitsiz sartsiz milletindir' ilkesini benimsemesi ve hem yasama hem yurutme yetkisini kendinde toplamasi, asagidakilerden hangisini gosterir?
YanlışDoğru cevap: C — Yeni bir devletin ulusal egemenlik ve guclerin birligi esasina dayandigini
TBMM'nin ulusal egemenlik ilkesini benimseyip yasama ve yurutmeyi kendinde toplamasi (guclerin/kuvvetler birligi), padisah-halifeye dayali eski duzenden kopusu ve millet egemenligine dayali yeni bir devlet yapisinin dogusunu gosterir. Saltanat 1922, hilafet 1924'te kaldirilmistir; TBMM guclerin birligini benimsemistir, ayriligini degil.
TBMM'nin guclerin birligini benimsedigi halde kuvvetler ayriligini benimsedigi sanilir; ayrica saltanatin bu tarihte kaldirildigi yanilgisi olusur.
2.
Mondros Ateskes Antlasmasi'nin 7. maddesi, Itilaf Devletleri'ne 'guvenliklerini tehdit eden bir durum olusursa herhangi bir stratejik noktayi isgal etme' hakki tanimistir. Bu maddenin milli mucadele acisindan en onemli sonucu asagidakilerden hangisidir?
YanlışDoğru cevap: B — Isgallere hukuki bir kilif/gerekce saglayarak yurdun her yaninda isgallerin onunu acmasi
Mondros'un 7. maddesi (30 Ekim 1918), 'guvenlik tehdidi' gerekcesiyle Itilaf Devletleri'ne diledikleri yeri isgal etme yetkisi verdi ve bu madde isgallerin (Musul, Kilikya, Istanbul cevresi vb.) hukuki dayanagi/kilifi olarak kullanildi. Boylece ateskes sonrasi isgaller hukuken mesrulastirilmis oldu.
Ogrenci 7. maddeyi Bogazlar veya ordu terhisiyle (ayri maddeler) karistirir; oysa 7. madde ozellikle isgallerin gerekcesini olusturur.
3.
Bir gelisme ile ilgili sunlar bilinmektedir: Istanbul Hukumeti adina bir nazir ile Anadolu hareketinin temsilcisi bir araya gelmis; Istanbul Hukumeti, karsisindaki milli teskilati hukuken taniyan ilk adimi atmis ve Osmanli Mebusan Meclisi'nin yeniden toplanmasi kararlastirilmistir. Bu tanim asagidakilerden hangisine aittir?
YanlışDoğru cevap: C — Amasya Gorusmeleri
Tanim, Amasya Gorusmeleri'ne (20-22 Ekim 1919) aittir. Istanbul Hukumeti adina Salih Pasa ile Temsil Heyeti adina Mustafa Kemal gorusmus; Istanbul Hukumeti Temsil Heyeti'ni hukuken tanima yolunda ilk adimi atmis ve Mebusan Meclisi'nin toplanmasi kararlastirilmistir. Amasya Genelgesi (Haziran) bundan farklidir; bir gorusme degil, tek tarafli yazili cagridir.
Ayni sehirde gectigi icin Amasya Genelgesi ile Amasya Gorusmeleri karistirilir; genelge Haziran'da tek tarafli bildiri, gorusme Ekim'de iki taraf arasi mutabakattir.
4.
Bir cemiyet; manda ve himaye fikrini savunmus, milli mucadeleye karsi cikmis ve bagimsizligi degil bir buyuk devletin korumasi altina girmeyi cozum gormustur. Buna gore asagidaki cemiyetlerden hangisi bu tanima uymaz; yani milli (yararli) cemiyet olarak degerlendirilir?
YanlışDoğru cevap: C — Redd-i Ilhak Cemiyeti
Redd-i Ilhak Cemiyeti, Izmir ve Bati Anadolu'nun Yunanistan'a katilmasina (ilhakina) karsi 1919'da kurulan milli/yararli bir cemiyettir. Digerleri (Wilson Prensipleri ve Ingiliz Muhipleri manda-himaye taraftari, Islam Teali ve Sulh ve Selamet saltanat-hilafet yanlisi/milli mucadeleye karsi) zararli cemiyetlerdir.
Wilson Prensipleri Cemiyeti adi 'milli' cagristirdigi icin yararli sanilir; oysa Amerikan mandasini savundugu icin zararlidir.
5.
Millî Mücadele hazırlık dönemi kongreleriyle ilgili olarak aşağıda verilen özelliklerden hangisi Sivas Kongresi ile Erzurum Kongresi’ni birbirinden AYIRAN bir yöndür?
YanlışDoğru cevap: C — Sivas Kongresi ulusal (bütün yurdu ilgilendiren) nitelikte toplanmışken Erzurum Kongresi bölgesel amaçla toplanmıştır.
Erzurum Kongresi toplanış bakımından bölgesel (Doğu Anadolu illerini ilgilendiren), Sivas Kongresi ise ulusal niteliktedir; bu, ikisini ayıran temel yöndür (C). A, B, D ve E ise her iki kongrede de ortak olan/geçerli olan yönlerdir: vatan bütünlüğü ve millî iradeye vurgu her iki kongrede yapılmış, Mustafa Kemal her ikisine de başkanlık etmiştir. (Manda reddi Erzurum’da da gündeme gelmiş, Sivas’ta kesinleşmiştir; ‘ilk kez’ ibaresi ayırt edici değildir.)
Kongrelerin ortak kararları ile ayırt edici yönü karıştırılır; asıl fark ‘bölgesel–ulusal’ toplanış niteliğidir.
6.
"Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." ifadesi ilk kez 22 Haziran 1919'da yayımlanan bir belgede yer almıştır. Buna göre bu belge için aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?
YanlışDoğru cevap: E — Manda ve himayenin kesin olarak reddedildiği ilk belgedir.
22 Haziran 1919 tarihli belge Amasya Genelgesi'dir; Millî Mücadele'nin amaç-gerekçe-yöntemini ilk açıklayan (A), ulusal egemenliğin ilk işaretlerini veren (B), kongrelerden önce yayımlanan bir genelge olan (C) ve Sivas'ta bir kongre toplanacağını duyuran (D) belgedir. Manda ve himayenin kesin reddi ise Amasya'da değil, Sivas Kongresi'nde net biçimde karara bağlanmıştır; bu nedenle E söylenemez.
Manda reddinin Amasya Genelgesi'nde kesinleştiği sanılır; bu karar Sivas Kongresi'nde alınmıştır.
7.
Asagida milli mucadelenin hazirlik donemine ait bazi gelismeler verilmistir: I. Izmir'in isgali II. Amasya Genelgesi III. Sivas Kongresi IV. Mondros Ateskesi Bu gelismelerin kronolojik siralamasi (once olandan sonrakine) asagidakilerden hangisidir?
YanlışDoğru cevap: E — IV - I - II - III
Dogru sira: Mondros (30 Ekim 1918) → Izmir'in isgali (15 Mayis 1919) → Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919) → Sivas Kongresi (4-11 Eylul 1919). Yani IV - I - II - III.
Amasya Genelgesi ile Izmir'in isgalinin sirasi karistirilir; oysa Izmir'in isgali (15 Mayis) genelgeden (22 Haziran) once olup onu tetikleyen etkenlerdendir.
8.
Aşağıdakilerden hangisi Misak-ı Millî’de vurgulanan tam bağımsızlık anlayışıyla doğrudan ilişkilidir?
YanlışDoğru cevap: B — Ekonomik gelişmeyi sınırlayan ayrıcalıkların kaldırılması
Misak-ı Millî, siyasi bağımsızlıkla birlikte ekonomik bağımsızlığı da savunur; kapitülasyon benzeri sınırlamaların kaldırılması bu anlayışın sonucudur.
Misak-ı Millî yalnızca sınırlarla ilgiliymiş gibi düşünülür; ekonomik bağımsızlık vurgusu da sınavlarda kritik olabilir.
9.
Aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak doğru sıralanışı hangi seçenekte verilmiştir? I. Amasya Genelgesi II. Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkışı III. Erzurum Kongresi IV. Sivas Kongresi
YanlışDoğru cevap: A — II – I – III – IV
Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktı (II). Ardından 22 Haziran 1919 Amasya Genelgesi yayımlandı (I). Sonra 23 Temmuz 1919 Erzurum Kongresi (III), en son 4 Eylül 1919 Sivas Kongresi (IV) toplandı. Doğru sıralama II – I – III – IV’tür.
Öğrenci Amasya Genelgesi’ni Samsun’a çıkıştan önce sanır ya da Erzurum ile Sivas kongrelerinin sırasını karıştırır.
10.
Bir kongre icin sunlar soylenebilir: Toplanmasi bakimindan bolgesel bir nitelik tasimasina ragmen aldigi kararlar ulusaldir; ilk kez bir Temsil Heyeti olusturulmus ve 'milli sinirlar icinde vatan bir butundur, parcalanamaz' ilkesi kabul edilmistir. Bu ozellikler asagidaki kongrelerden hangisine aittir?
YanlışDoğru cevap: A — Erzurum Kongresi
Tanim Erzurum Kongresi'ne (23 Temmuz-7 Agustos 1919) aittir. Toplanis bolgesel (Dogu illeri temsilcileri), kararlar ulusaldir; ilk Temsil Heyeti burada olusmus ve vatanin bolunmezligi ilkesi benimsenmistir. Sivas'ta ise toplanis da kararlar da ulusaldir; Balikesir-Alasehir-Edirne yerel/bolgesel kongrelerdir.
Ilk Temsil Heyeti'nin Sivas'ta olustugu sanilarak Erzurum ile Sivas'in nitelikleri karistirilir.