Matematik
KPSS Çokgenler — Çözümlü Sorular
Düzgün çokgen iç-dış açı, köşegen ve alan ilişkileri.
Bu konunun anlatımı da hazır: Çokgenler — Açılar, Köşegenler ve Kenar Sayısı Bulma
17 soru — hepsi çözümlü
Şıkka dokun; doğru cevabı, gerekçesini ve yanlış şıkkın tuzağını görürsün.
- 1.
Bir düzgün çokgenin bir dış açısı, bir iç açısının üçte biri kadardır. Buna göre bu çokgen kaç kenarlıdır?
YanlışDoğru cevap: C — 8
Düzgün çokgende bir iç açı ile bir dış açı bütünlerdir: iç + dış = 180°. Dış açı, iç açının üçte biri olduğuna göre iç = 3·dış. Yerine yazarsak 3·dış + dış = 180 → 4·dış = 180 → dış açı = 45°. Düzgün çokgende dış açıların toplamı 360° olduğundan kenar sayısı = 360 / 45 = 8’dir.
Öğrenci iç ve dış açının bütünler (toplamı 180°) olduğunu unutup dış açıyı doğrudan iç açının üçte biri diye yanlış değerlerle hesaplar.
- 2.
Bir düzgün çokgenin bir dış açısının ölçüsü, bir iç açısının ölçüsünün 1/5'ine eşittir. Bu çokgen kaç kenarlıdır?
YanlışDoğru cevap: E — 12
Bir iç açı ile bir dış açı bütünlerdir: iç + dış = 180°. Dış açı, iç açının 1/5'i ise iç = 5·dış yazılır. Yerine koyunca 5·dış + dış = 180°, yani 6·dış = 180° ve dış açı = 30° olur. Düzgün çokgende dış açıların toplamı 360° olduğundan kenar sayısı 360 / 30 = 12'dir.
İç ve dış açının bütünler (toplamı 180°) olduğu göz ardı edilir; ayrıca dış açılar toplamının çokgenden bağımsız 360° olduğu unutulur.
- 3.
Düzgün bir çokgenin bir iç açısının ölçüsü 156° olduğuna göre, bu çokgenin kenar sayısı kaçtır?
YanlışDoğru cevap: C — 15
Düzgün çokgende bir dış açı = 180 − iç açı = 180 − 156 = 24°. Kenar sayısı n = 360 / dış açı = 360 / 24 = 15. (Kontrol: (15−2)·180/15 = 2340/15 = 156°.)
İç açıyı doğrudan (n−2)·180 toplam formülüne koymak; oysa verilen tek bir iç açıdır, önce dış açı (180−iç açı) bulunup n = 360/dış açı kullanılmalıdır.
- 4.
Bir çokgenin iç açıları toplamı 1440° olduğuna göre, bu çokgenin köşegen sayısı kaçtır?
YanlışDoğru cevap: B — 35
İç açılar toplamı (n−2)·180 = 1440 → n−2 = 8 → n = 10. Köşegen sayısı = n(n−3)/2 = 10·7/2 = 70/2 = 35.
n bulunduktan sonra köşegen formülünde /2 yapmayı unutup 10·7 = 70 demek ya da n−3 = 7'yi doğrudan köşegen sayısı sanmak.
- 5.
Düzgün bir çokgenin bir dış açısının ölçüsü 40° olduğuna göre, bu çokgenin bir iç açısı kaç derecedir?
YanlışDoğru cevap: D — 140
Bir dış açı ile bir iç açı bütünlerdir (toplamları 180°). İç açı = 180 − 40 = 140°. (İstenirse n = 360/40 = 9, ve (9−2)·180/9 = 1260/9 = 140° ile de doğrulanır.)
Dış açıyı iç açının tümleyeni (90 − 40 = 50) sanmak veya önce n = 9 bulup gereksiz yere (n−2)·180 = 1260 toplamını iç açı diye vermek.
- 6.
Bir çokgenin köşegen sayısı 54 olduğuna göre, bu çokgenin kenar sayısı kaçtır?
YanlışDoğru cevap: A — 12
n(n−3)/2 = 54 → n(n−3) = 108. Ardışık farkı 3 olan iki çarpanı ararız: 12·9 = 108 olduğundan n = 12. (Kontrol: 12·9/2 = 108/2 = 54.)
n(n−3) = 108 denklemini n(n−3)/2 = 108 sanıp n(n−3) = 216 çözmeye çalışmak (yani 54'ü 2 ile çarpmayı atlamak), ya da 108'i çarpanlarına ayırırken farkı 3 olan ikiliyi bulamamak.
- 7.
Düzgün bir çokgende bir iç açının ölçüsü, bir dış açının ölçüsünün 5 katıdır. Buna göre bu çokgenin kenar sayısı kaçtır?
YanlışDoğru cevap: E — 12
Aynı köşede iç açı + dış açı = 180°. İç açı = 5 × dış açı olduğundan 5·(dış) + (dış) = 180 → 6·(dış) = 180 → dış açı = 30°. Kenar sayısı n = 360/30 = 12.
İç + dış = 180 yerine iç = 5·dış'ı 180'e eşitleyip (5·dış = 180 → dış = 36) yanlış n = 10 bulmak; bütünlük denklemini kurmayı unutmak.
- 8.
Bir çokgenin bir köşesinden çizilebilen köşegen sayısı 8'dir. Buna göre bu çokgenin iç açıları toplamı kaç derecedir?
YanlışDoğru cevap: B — 1620
Bir köşeden çıkan köşegen sayısı n − 3 = 8 → n = 11. İç açılar toplamı = (n−2)·180 = (11−2)·180 = 9·180 = 1620°.
Bir köşeden çıkan köşegeni n − 3 yerine n − 2 (=8, n=10) ya da n (=8) sanmak; ayrıca toplam formülünde n−2 yerine n kullanmak.
- 9.
Düzgün bir çokgenin kenar sayısı 2 artırıldığında bir dış açısının ölçüsü 30° azalmaktadır. Buna göre çokgenin başlangıçtaki kenar sayısı kaçtır?
YanlışDoğru cevap: D — 4
Bir dış açı = 360/n. Koşul: 360/n − 360/(n+2) = 30. Paydaları eşitleyip düzenlersek 360(n+2) − 360n = 30·n·(n+2) → 360·2 = 30·n(n+2) → 720 = 30·n(n+2) → n(n+2) = 24. Farkı 2 olan iki çarpan 4·6 = 24 olduğundan n = 4. (Kontrol: 360/4 = 90°, 360/6 = 60°, fark = 30°.)
360/n − 360/(n+2) farkını 360/(2n+2) gibi yanlış sadeleştirmek ya da dış açının kenar sayısıyla ters orantılı olduğunu göz ardı edip azalmayı doğrusal varsaymak.
- 10.
Bir iç açısı 144° olan düzgün bir çokgenin köşegen sayısı kaçtır?
YanlışDoğru cevap: C — 35
Dış açı = 180 − 144 = 36°. Kenar sayısı n = 360/36 = 10. Köşegen sayısı = n(n−3)/2 = 10·7/2 = 35.
İç açı 144°'yi doğrudan köşegen formülüne sokmaya çalışmak ya da n=10 bulduktan sonra /2 yapmayı unutup 70 demek.
- 11.
Bir düzgün çokgenin köşegen sayısı, kenar sayısının 3 katından 5 fazladır. Buna göre bu çokgenin bir dış açısı kaç derecedir?
YanlışDoğru cevap: A — 36
Köşegen = 3·kenar + 5: n(n−3)/2 = 3n + 5 → n(n−3) = 6n + 10 → n² − 3n = 6n + 10 → n² − 9n − 10 = 0 → (n − 10)(n + 1) = 0 → n = 10. Dış açı = 360/n = 360/10 = 36°. (Kontrol: 10·7/2 = 35 = 3·10 + 5.)
n(n−3)/2 = 3n+5 denkleminde /2'yi karşı tarafa geçirmeyi (n(n−3) = 6n+10) unutup n(n−3) = 3n+5 çözmek; ikinci dereceden denklemi kurarken işaret hatası yapmak.
- 12.
Aşağıdaki ifadelerden hangisi HER dışbükey çokgen için DOĞRU DEĞİLDİR?
YanlışDoğru cevap: E — Bir iç açısının ölçüsü (n − 2)·180/n derecedir.
A, B, C, D ifadeleri düzgün olsun olmasın her dışbükey çokgende geçerlidir. Ancak 'bir iç açı = (n−2)·180/n' formülü YALNIZCA düzgün (tüm açıları eşit) çokgende geçerlidir; herhangi bir dışbükey çokgende açılar eşit olmayabileceğinden E her çokgen için doğru değildir.
Tek açı formülünün (iç açı = toplam/n) her çokgende geçerli olduğunu sanmak; oysa açıların eşit paylaşımı yalnız DÜZGÜN çokgende doğrudur.
- 13.
Düzgün bir A çokgeninin kenar sayısı, düzgün bir B çokgeninin kenar sayısının 2 katıdır. A'nın bir dış açısı, B'nin bir dış açısından 30° küçük olduğuna göre, B çokgeni kaç kenarlıdır?
YanlışDoğru cevap: B — 6
B'nin kenar sayısı k olsun; A'nınki 2k. Dış açılar: B için 360/k, A için 360/(2k) = 180/k. Koşul: 360/k − 180/k = 30 → 180/k = 30 → k = 6. (Kontrol: B'nin dış açısı 360/6 = 60°, A'nın 360/12 = 30°, fark 30°.)
A'nın kenarı 2 kat olunca dış açısının da 2 kat OLDUĞUNU sanmak; oysa dış açı kenar sayısıyla ters orantılıdır, kenar 2 katına çıkınca dış açı YARIYA iner.
- 14.
Bir düzgün çokgenin iç açıları toplamı, dış açıları toplamının 6 katıdır. Buna göre bu çokgenin bir köşesinden çizilebilen köşegen sayısı kaçtır?
YanlışDoğru cevap: D — 11
Dış açılar toplamı her zaman 360°. İç açılar toplamı = 6·360 = 2160°. (n−2)·180 = 2160 → n−2 = 12 → n = 14. Bir köşeden çizilen köşegen sayısı = n − 3 = 14 − 3 = 11.
Dış açılar toplamını 360/n (bir dış açı) sanıp yanlış denklem kurmak; ayrıca son adımda toplam köşegen n(n−3)/2 ile bir köşeden çıkan (n−3) köşegeni karıştırmak.
- 15.
Kenar sayısı birer artan düzgün çokgenler dizisinde (üçgen, kare, beşgen, ...) kenar sayısı arttıkça aşağıdaki niceliklerden hangisi AZALIR?
YanlışDoğru cevap: C — Bir dış açının ölçüsü
Bir dış açı = 360/n; n büyüdükçe 360/n KÜÇÜLÜR, yani azalır. Diğerleri: iç açılar toplamı (n−2)·180 artar; köşegen sayısı n(n−3)/2 artar; bir iç açı (n−2)·180/n artar (180'e yaklaşır); bir köşeden çıkan n−3 artar. Yalnız dış açı azalır.
Bir iç açının da azaldığını sanmak; oysa n büyüdükçe iç açı 180°'ye yaklaşarak ARTAR, azalan yalnızca dış açıdır (360/n).
- 16.
Düzgün bir sekizgenin (n = 8) bir iç açısı kaç derecedir?
YanlışDoğru cevap: A — 135
Düzgün sekizgende dış açı = 360/8 = 45°. Bir iç açı = 180 − 45 = 135°. (Doğrulama: (8−2)·180/8 = 1080/8 = 135°.)
İç açılar toplamı (8−2)·180 = 1080°'yi bir iç açı sanmak, yani n'e bölmeyi unutmak.
- 17.
Bir çokgenin toplam köşegen sayısını veren bağıntı aşağıdakilerden hangisidir? (n: kenar sayısı)
YanlışDoğru cevap: E — n(n − 3)/2
Her köşeden komşu olmayan (n−3) köşeye köşegen çizilir; n köşe için n(n−3) elde edilir, ama her köşegen iki köşede sayıldığından 2'ye bölünür: toplam köşegen = n(n−3)/2. (B seçeneği köşe çiftlerinin toplam sayısıdır, kenarları da içerir.)
n(n−1)/2 (tüm köşe çiftleri) formülünü köşegen sayısı sanmak; bu ifade kenarları da saydığından fazladır, ayrıca n−3 tek bir köşeden çıkan köşegen sayısıdır.
Sık sorulanlar
- KPSS Çokgenler konusundan ne çıkıyor?
- Düzgün çokgen iç-dış açı, köşegen ve alan ilişkileri.
- Çokgenler sorularının çözümü var mı?
- Var — bu sayfadaki her sorunun altında doğru cevap ve gerekçesi yazıyor, yanlış şıkların dayandığı hata da açıklanıyor.
Matematik — diğer konular
- Temel Kavramlar
- Rasyonel Sayılar
- Ondalık Sayılar
- Basit Eşitsizlikler
- Mutlak Değer
- Üslü Sayılar
- Köklü Sayılar
- Çarpanlara Ayırma
- Denklem Çözme
- Sayı Problemleri
- Yaş Problemleri
- Hareket Problemleri
- Yüzde, Kâr-Zarar, Faiz Problemleri
- Bağıntı ve Fonksiyon
- İşlem
- Olasılık
- Sayısal Mantık
- Özel Üçgenler
- Dörtgenler
- Analitik Geometri